A Doca de Baiona: xeografía, infraestrutura e espazo urbano
Outubro 2025 - Marzo 2026
|
Baiona
En colaboración con:
ZEMOS98
Tipo:
Estudo urbano
Mesas de traballo
Proceso participativo
Roteiro comentado
Mesas de traballo
Proceso participativo
Roteiro comentado
Colaboración con ZEMOS98 no desenvolvemento do proxecto "Imaxinar A Doca, pensar o común", un proceso participativo de mediación coa cidadanía baionesa para o co-deseño da temática dun novo mural urbano que se vai realizar na Doca, o dique de abrigo ou espigón de protección do porto e do bordo costeiro de Baiona que funciona como espazo público desde a súa construción a mediados do século XX.
O noso traballo consistiu na realización dun estudo sobre A Doca desde múltiples perspectivas (xeográfica, infraestrutural, urbana, arquitectónica, histórica, funcional e cultural), desenvolvido a partir da investigación bibliográfica e arquivística, o traballo de campo e a recollida dos saberes e imaxinarios colectivos sobre o lugar. Ademais, colaboramos nalgunhas das actividades participativas deseñadas e desenvolvidas por Natalia Balseiro e Sofía Coca de ZEMOS98: reunións de traballo con axentes locais de todo tipo, obradoiros e presentacións do proceso coa veciñanza e un paseo comentado pola contorna da Doca coa rapazada dos colexios de Baiona na xornada final.
O noso traballo consistiu na realización dun estudo sobre A Doca desde múltiples perspectivas (xeográfica, infraestrutural, urbana, arquitectónica, histórica, funcional e cultural), desenvolvido a partir da investigación bibliográfica e arquivística, o traballo de campo e a recollida dos saberes e imaxinarios colectivos sobre o lugar. Ademais, colaboramos nalgunhas das actividades participativas deseñadas e desenvolvidas por Natalia Balseiro e Sofía Coca de ZEMOS98: reunións de traballo con axentes locais de todo tipo, obradoiros e presentacións do proceso coa veciñanza e un paseo comentado pola contorna da Doca coa rapazada dos colexios de Baiona na xornada final.
As vivendas de uso turístico no municipio da Coruña
Decembro 2023 - Febreiro 2026
|
A Coruña
Colaboración con:
Delegación da Coruña do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (COAG)
Tipo:
Estudo urbano
Estudo sobre as vivendas de uso turístico (VUT) no municipio da Coruña e preparación dunha serie de materiais de traballo como apoio para a participación da Delegación da Coruña do COAG na mesa de diálogo sectorial organizada polo Concello da Coruña, un proceso que comezou en abril de 2023 e rematou en xuño de 2025 coa aprobación da Ordenanza reguladora das vivendas de uso turístico da Coruña.
Os materiais producidos consistiron nun informe titulado "As vivendas de uso turístico na Coruña: estado actual, análise de casos e propostas para a súa regulación" (xaneiro de 2024) e nun conxunto de documentos gráficos, principalmente cartografías, sobre a situación do fenómeno na cidade realizados a partir dos datos sobre as VUT publicados no REAT a 1 de xaneiro de 2024, 2025 e 2026.
Os materiais producidos consistiron nun informe titulado "As vivendas de uso turístico na Coruña: estado actual, análise de casos e propostas para a súa regulación" (xaneiro de 2024) e nun conxunto de documentos gráficos, principalmente cartografías, sobre a situación do fenómeno na cidade realizados a partir dos datos sobre as VUT publicados no REAT a 1 de xaneiro de 2024, 2025 e 2026.
Dentro pero fóra da cidade: o oleoduto da Coruña
2009 - Actualidade
|
A Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Publicación
Roteiros comentados
Publicación
Roteiros comentados
Proxecto de investigación sobre as calidades urbanas e os usos cidadáns do espazo lineal xerado polo oleoduto que conecta desde 1964 o peirao petroleiro coa refinería da Coruña. Aínda que xa desde 2009 vimos estudando parcialmente o caso do oleoduto da Coruña como parte doutros proxectos sobre os usos informais na cidade contemporánea, en 2021 puidemos desenvolver dous traballos xa específicos grazas á invitación de Damián Ucieda para colaborar no proxecto Camiño Negro cun roteiro e un artigo.
Cartografía do proxecto "A Coruña entre memorias: Historia, colonialismo e identidade"
Outubro - Decembro 2025
|
A Coruña
Colaboración con:
Cristina Botana Iglesias + Zinthia Álvarez Palomino
Tipo:
Estudo urbano
Exposición
Exposición
Colaboración no proxecto "A Coruña entre memorias: Historia, colonialismo e identidade" nos traballos de investigación histórico-urbana e no deseño e desenvolvemento dunha cartografía dixital coa que compartir os resultados acadados ata o momento. A cartografía pódese consultar na páxina web do proxecto e na exposición "A Coruña Porto Negreiro", inaugurada no Museo Nacional de Ciencia e Tecnoloxía (MUNCYT) da Coruña o 18-12-2025.
A Coruña pública
Febreiro 2024 - Xaneiro 2025
|
A Coruña
En colaboración con:
Cristina Botana Iglesias + Brais Estévez Vilariño
Tipo:
Proxecto de investigación
Estudo urbano
Presentacións
Estudo urbano
Presentacións
Proxecto de investigación que ten como obxectivo realizar unha cartografía o máis precisa posible do patrimonio público no municipio da Coruña, identificando todos os solos e edificacións de titularidade pública, diferenciando a rede de espazos de acceso público continuo e resaltando os bens patrimoniais en desuso na actualidade.
Esta primeira fase do proxecto foi parcialmente financiada pola 2ª Convocatoria de Proxectos de Investigación do "Programa de Impulso á Investigación Universitaria en Tecnoloxías para o Ben Común" (2024) organizada pola rede Artigo9Tech, Enxeñería Sen Fronteiras e Arquitectura Sen Fronteiras.
Esta primeira fase do proxecto foi parcialmente financiada pola 2ª Convocatoria de Proxectos de Investigación do "Programa de Impulso á Investigación Universitaria en Tecnoloxías para o Ben Común" (2024) organizada pola rede Artigo9Tech, Enxeñería Sen Fronteiras e Arquitectura Sen Fronteiras.
Eu si quero feísmo na miña paisaxe!
2011 - Actualidade
|
Galicia
Tipo:
Proxecto de investigación
Estudos urbanos
Presentacións
Roteiros comentados
Mesas de debate
Publicacións
Estudos urbanos
Presentacións
Roteiros comentados
Mesas de debate
Publicacións
Proxecto de investigación, desenvolvido intermitentemente desde 2011, sobre o territorio galego contemporáneo a partir da análise das calidades detectadas en moitos dos procesos e cousas urbanas relacionadas cun fenómeno non teorizado, pero denominado "feísmo", que as novas leis e normativas urbanísticas pretenden eliminar sen reflexión previa.
Mirar fuera para mirar hacia dentro: el Matadero y la colonia del Pico del Pañuelo
Noviembre 2024
|
Arganzuela (Madrid)
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudio urbano
Taller
Presentación
Paseo comentado
Estudio urbano
Taller
Presentación
Paseo comentado
Taller de indagación colectiva sobre las relaciones que se establecen en un territorio concreto entre proyectos, instituciones, agentes culturales y ciudadanía a través del trabajo con el entorno urbano más inmediato del complejo de Matadero Madrid: la colonia del Pico del Pañuelo.
Proyecto promovido por Intermediæ / Matadero Madrid como parte de Matadero, 100 años, el programa de actividades organizadas con motivo del centenario del Matadero, y en el que contamos con la colaboración de Natalia Balseiro y Anxo Otero (Tejido).
Proyecto promovido por Intermediæ / Matadero Madrid como parte de Matadero, 100 años, el programa de actividades organizadas con motivo del centenario del Matadero, y en el que contamos con la colaboración de Natalia Balseiro y Anxo Otero (Tejido).
Prácticas urbanas autónomas o informales de las personas mayores
2020 - Actualidad
Tipo:
Proyecto de investigación
Presentaciones
Presentaciones
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2020, sobre las prácticas urbanas autónomas o informales de las personas mayores (sus formas de materializarse, los debates y conceptos con los que dialogan y sus impactos en la riqueza de la vida urbana contemporánea) a partir del estudio de una serie de casos muy populares (como sentarse en la entrada de casa, reunirse en la marquesina del bus, mirar obras, alimentar y cuidar animales liminares o cultivar huertas), así como de otros más singulares, pero igualmente significativos (como hacer grafitis, ser activista o autoconstruir y autogestionar espacios deportivos abiertos al común) o incluso conceptos como el de "bar de viejos".
O patrimonio vivido: cotiandade e domesticidade nos tempos do turismo masivo
Setembro 2024
|
Santiago de Compostela
Tipo:
Estudo urbano
Presentación
Obradoiro
Roteiro comentado
Presentación
Obradoiro
Roteiro comentado
Obradoiro desenvolvido como parte do X Encontro Cultura e Cidadanía, organizado polo Ministerio de Cultura en Santiago de Compostela, no que colaboraron a Asemblea Aberta do Matadoiro e a Escola Unitaria, e no que se traballou sobre un dos debates de actualidade en torno ao impacto do turismo nas cidades: a relación material das persoas co patrimonio cultural urbano.
Unha cuestión que se tratou desde dúas perspectivas: a da cidadanía residente, abordando os cambios nos modos de vivencia cotiá da cidade e do patrimonio inducidos pola masificación turística experimentada nas últimas décadas (como fenómeno global e como situación con características propias no caso de Santiago de Compostela); e a da cidadanía visitante, enfrontada cada vez máis a formas de control baseadas en conceptos como a "calidade visual" do patrimonio, unha idea que toma partido entre un suposto dereito á súa contemplación inmaculada e as prácticas turístico-populares cun carácter máis doméstico ou que implican un certo grao de territorialización urbana.
Unha cuestión que se tratou desde dúas perspectivas: a da cidadanía residente, abordando os cambios nos modos de vivencia cotiá da cidade e do patrimonio inducidos pola masificación turística experimentada nas últimas décadas (como fenómeno global e como situación con características propias no caso de Santiago de Compostela); e a da cidadanía visitante, enfrontada cada vez máis a formas de control baseadas en conceptos como a "calidade visual" do patrimonio, unha idea que toma partido entre un suposto dereito á súa contemplación inmaculada e as prácticas turístico-populares cun carácter máis doméstico ou que implican un certo grao de territorialización urbana.
Lo urbano y lo urbanístico, por Benidorm
2012 - Actualidad
|
Benidorm
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudios urbanos
Presentaciones
Conversaciones
Publicaciones
Estudios urbanos
Presentaciones
Conversaciones
Publicaciones
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2012, sobre la ciudad contemporánea a través del caso de Benidorm, una singularidad urbana y urbanística donde se materializan aportaciones relevantes al debate sobre la historia, la actualidad y el futuro de las formas de organización del territorio.
A partir de un estudio inicial de tres piezas urbanas situadas en torno a la playa de Levante (el ensanche, la playa y la Partida Armanello), el proyecto intenta describir las relaciones entre la forma, las condiciones y los usos urbanos que se producen en Benidorm, una ciudad con una configuración injustamente denostada durante décadas, pero cuya vitalidad y singularidad reclaman más miradas desprejuiciadas.
A partir de un estudio inicial de tres piezas urbanas situadas en torno a la playa de Levante (el ensanche, la playa y la Partida Armanello), el proyecto intenta describir las relaciones entre la forma, las condiciones y los usos urbanos que se producen en Benidorm, una ciudad con una configuración injustamente denostada durante décadas, pero cuya vitalidad y singularidad reclaman más miradas desprejuiciadas.
McDonald's: el lugar frente a la metáfora
2008 - Actualidad
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudios urbanos
Presentaciones
Talleres
Publicación
Estudios urbanos
Presentaciones
Talleres
Publicación
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2008, sobre McDonald's como experimento primitivo de espacio global y como conjunto de arquitecturas genéricas, piezas urbanas y lugares sociales que, cuando se abordan desde los usos populares que son capaces de acoger (tanto formales como informales), se revelan como espacios del máximo interés público.
A través del análisis de múltiples fuentes de información, de la recopilación de documentación y del trabajo de campo sobre casos particulares, el proyecto trata de estudiar cuestiones como qué papel juegan los McDonald's como espacio de socialización en la ciudad contemporánea (desde la adolescencia hasta la vejez y desde las clases medias hasta el precariado y las personas excluidas); qué procesos pone en marcha su condición de germen de urbanidad en muchos territorios periféricos o infraestructurales; o qué características arquitectónicas y de modelo de gestión hacen que un espacio genérico y globalizado sea capaz de acoger prácticas sociales especialmente diversas y autónomas.
A través del análisis de múltiples fuentes de información, de la recopilación de documentación y del trabajo de campo sobre casos particulares, el proyecto trata de estudiar cuestiones como qué papel juegan los McDonald's como espacio de socialización en la ciudad contemporánea (desde la adolescencia hasta la vejez y desde las clases medias hasta el precariado y las personas excluidas); qué procesos pone en marcha su condición de germen de urbanidad en muchos territorios periféricos o infraestructurales; o qué características arquitectónicas y de modelo de gestión hacen que un espacio genérico y globalizado sea capaz de acoger prácticas sociales especialmente diversas y autónomas.
Agrela
Obradoiro de exploración urbana
Xuño - Xullo 2021
|
Agrela (A Coruña)
Tipo:
Estudo urbano
Obradoiro
Roteiro comentado
Exposición
Obradoiro
Roteiro comentado
Exposición
Obradoiro de exploración urbana dun ámbito da Coruña pouco coñecido por boa parte da cidadanía, pero cun grande interese polas súas condicións e singularidades: o ex-polígono industrial e agora barrio da Agrela, un lugar fascinante pola súas diferenzas formais e funcionais con respecto aos tecidos residenciais máis recoñecidos como urbanos, pero tamén pola súa actualidade, xa que é un ámbito no que se pode ler nidiamente como se transforman as cidades.
Proxecto desenvolvido como parte do programa Nocturnia impulsado pola Concellaría de Igualdade, Benestar Social e Participación Cidadá do Concello da Coruña.
Proxecto desenvolvido como parte do programa Nocturnia impulsado pola Concellaría de Igualdade, Benestar Social e Participación Cidadá do Concello da Coruña.
Mirar obras: la otra arquitectura espectáculo
Mayo 2024
|
El Raval - Sant Antoni (Barcelona)
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudio urbano
Taller
Presentación
Conversación
Estudio urbano
Taller
Presentación
Conversación
Jornadas de taller, reflexión y debate sobre una de las actividades autónomas o informales más populares de entre las protagonizadas por las personas mayores en la ciudad contemporánea: mirar obras. A través de dos sesiones de investigación colectiva en obras en Barcelona y de una jornada final de devolución y conversación pública, esta actividad sirvió para avanzar en la compresión de un fenómeno no teorizado desde la disciplina a pesar de tener una relación directa con el hecho arquitectónico y con las prácticas ciudadanas que genera a su alrededor.
Actividad desarrollada como parte del programa de las Semanas de Arquitectura 2024 organizadas por el Ayuntamiento de Barcelona y la Fundació Mies van der Rohe y en la que contamos con la colaboración de Manuel Delgado y La Lleialtat Santsenca.
Actividad desarrollada como parte del programa de las Semanas de Arquitectura 2024 organizadas por el Ayuntamiento de Barcelona y la Fundació Mies van der Rohe y en la que contamos con la colaboración de Manuel Delgado y La Lleialtat Santsenca.
Magia posmoderna en Carabanchel
Comunidades subaltenizadas, periferias urbanas y espacios globales
Junio - Octubre 2023
|
Carabanchel (Madrid)
Tipo:
Estudio urbano
Paseo comentado
Presentación
Paseo comentado
Presentación
Proyecto de investigación sobre la relación entre las prácticas sociales de las comunidades normalmente representadas como subalternas, las formas urbanas propias de las periferias en la ciudad contemporánea y dos de sus piezas globales y genéricas más reconocibles, los establecimientos de franquicias transnacionales de comida rápida y las estaciones de servicio.
Trabajo realizado como resultado de una residencia artística de investigación #Ey!MAD desarrollada en Carabanchel (Madrid) y organizada por #Ey!Studio con la colaboración de Acción Cultural Española (AC/E).
Trabajo realizado como resultado de una residencia artística de investigación #Ey!MAD desarrollada en Carabanchel (Madrid) y organizada por #Ey!Studio con la colaboración de Acción Cultural Española (AC/E).
Espacios globales, ¿refugios urbanos?
Abril 2023
|
La Sagrada Família (Barcelona)
Tipo:
Estudio urbano
Taller
Taller
Jornadas de taller, reflexión y debate sobre el papel de los espacios globales y genéricos como lugares sociales en la ciudad contemporánea a partir del estudio del caso del entorno de la Sagrada Familia en Barcelona: ¿cómo abordar el análisis de uno de los elementos más reconocibles como una materialización concreta de la globalización, las franquicias transnacionales de comida rápida y cafeterías, desde su condición de espacios arquitectónicos y urbanos que acogen múltiples usos ciudadanos, tanto formales como informales?
Actividad desarrollada como parte del programa +Model del Model - Festival de Arquitecturas de Barcelona 2023.
Actividad desarrollada como parte del programa +Model del Model - Festival de Arquitecturas de Barcelona 2023.
Contexto territorial e urbano do sanatorio e a finca do Paraxón
Xullo 2022
|
Oza-Cesuras
Colaboración con:
Natalia Balseiro Rodríguez
Tipo:
Estudo urbano
Cartografías analíticas do contexto territorial e da contorna urbana do sanatorio e a finca do Paraxón realizadas como materiais de apoio para o proceso participativo para a definición de usos do Sanatorio do Paraxón, desenvolvido por Natalia Balseiro por encargo do Concello de Oza-Cesuras e co apoio da Reserva da Biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo, un proceso dirixido a toda a veciñanza de Oza-Cesuras que se desenvolveu durante seis meses e que concluíu cun informe de proposta de usos e xestión do recinto.
Degradación - Exterioridad - Emergencia
2014 - Actualidad
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudios urbanos
Presentaciones
Taller
Publicaciones
Estudios urbanos
Presentaciones
Taller
Publicaciones
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2014, sobre la degradación urbana como exterioridad y como máquina urbanística que, además de limitaciones para el buen vivir, podría contener un cierto antídoto para las políticas de control estatal y para la operatividad de los sistemas de extracción capitalista: lo informal, las afueras o lo inacabado como punto de partida conceptual para pensar la emergencia de todo tipo de autonomías y comunes.
Ser mayor en Sierra de San Pedro
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca Sierra de San Pedro
Noviembre 2021 - Febrero 2022
|
Sierra de San Pedro (Extremadura)
En colaboración con:
Canicca
Tipo:
Estudio urbano
Microproceso participativo
Publicación
Microproceso participativo
Publicación
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca extremeña de Sierra de San Pedro, compuesta por 9 municipios situados al oeste de Cáceres con una población total en 2021 de casi 13.500 habitantes, de los que el 27% son mayores de 65 años, y una deriva demográfica regresiva desde mediados del siglo XX.
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
As residencias de maiores na área urbana da Coruña
Abril 2020 - Outubro 2021
|
Área urbana da Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Presentacións
Presentacións
Proxecto de investigación sobre as residencias de maiores na área urbana da Coruña desenvolvido durante a crise da COVID-19. Estudo desde a perspectiva urbana, non tanto desde a cuestión continxente do gran impacto da crise nestes centros, que tamén tivo o seu espazo na análise, senón do modelo de residencias que se ten desenvolvido nas últimas décadas en relación á cidade e ao territorio: as consecuencias para a vida e para as posibilidades de integración no medio das persoas usuarias que se derivan da situación, as condicións urbanas e a forma arquitectónica das residencias de maiores.
Ser mayor en Tajo-Salor
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca Tajo-Salor
Octubre 2020 - Abril 2021
|
Tajo-Salor (Extremadura)
En colaboración con:
Canicca
Tipo:
Estudio urbano
Microproceso participativo
Publicación
Microproceso participativo
Publicación
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca extremeña de Tajo-Salor, compuesta por 15 municipios situados al noroeste de Cáceres con una población total en 2019 de casi 26.000 habitantes, de los que algo más del 25% son mayores de 65 años, y una deriva demográfica regresiva desde mediados del siglo XX.
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
* Premio de Urbanismo y Ordenación del Territorio de la Comunidad Autónoma de Extremadura del año 2021 en la modalidad "Planificación o propuestas para la revalorización de recursos urbanísticos".
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
* Premio de Urbanismo y Ordenación del Territorio de la Comunidad Autónoma de Extremadura del año 2021 en la modalidad "Planificación o propuestas para la revalorización de recursos urbanísticos".
Do descampado á burbulla do alugueiro: outras arquitecturas e urbanismos na cidade contemporánea
Setembro 2019 - Xaneiro 2020
|
Normal, UDC (A Coruña)
Tipo:
Curso
Roteiro comentado
Roteiro comentado
Curso de 30 horas desenvolvido en Normal (Campus de Riazor, UDC) como introdución ás cousas e procesos urbanos que, tendo un impacto directo na vida nas cidades actuais, enfróntanse a un debate público inexistente ou limitado, moitas das veces por mor dunha falta de recoñecemento académico, institucional ou mediático.
A partir dunha perspectiva crítica-pero-optimista, baseada na premisa de que «a cidade contemporánea non é máis fea cada día: é cada día máis rica» (Manuel de Solà-Morales, 2006), durante o curso estudáronse diferentes pezas e acontecementos urbanos que, ou ben suxiren novos entendementos para conceptos de uso popular como patrimonio, paisaxe ou interese público, ou ben introducen novos termos que posibilitan lecturas cidadás máis complexas da realidade actual (desde comúns urbanos, xentrificación ou dereito á cidade, ata terrain vague, terceira paisaxe ou cidade xenérica).
A partir dunha perspectiva crítica-pero-optimista, baseada na premisa de que «a cidade contemporánea non é máis fea cada día: é cada día máis rica» (Manuel de Solà-Morales, 2006), durante o curso estudáronse diferentes pezas e acontecementos urbanos que, ou ben suxiren novos entendementos para conceptos de uso popular como patrimonio, paisaxe ou interese público, ou ben introducen novos termos que posibilitan lecturas cidadás máis complexas da realidade actual (desde comúns urbanos, xentrificación ou dereito á cidade, ata terrain vague, terceira paisaxe ou cidade xenérica).
El mundo de los comunes
Contexto para una investigación sobre los comunes urbanos
Septiembre - Diciembre 2019
En colaboración con:
Todo por la Praxis (TXP) + Enorme Studio
Tipo:
Proyecto de investigación
Exposición
Mesa de debate
Exposición
Mesa de debate
Recopilación de los materiales de trabajo realizados como parte de un proyecto de investigación sobre los comunes urbanos desarrollado por el Instituto Do It Yourself y cuya primera fase se materializó en la exposición Ciudad de los comunes, comisariada por Todo por la Praxis, diseñada por Enorme Studio e instalada en el IDYS (Madrid).
Las aportaciones a esta primera fase del proyecto de investigación consistieron en tres documentos de trabajo (una línea del tiempo, una recopilación de notas y una bibliografía) para contextualizar la cuestión de los comunes urbanos, así como los casos concretos recogidos en la exposición, en relación al campo de estudio de los comunes en general.
Las aportaciones a esta primera fase del proyecto de investigación consistieron en tres documentos de trabajo (una línea del tiempo, una recopilación de notas y una bibliografía) para contextualizar la cuestión de los comunes urbanos, así como los casos concretos recogidos en la exposición, en relación al campo de estudio de los comunes en general.
Entre frontera y lugar: ¿cómo funcionan los límites del distrito de Usera?
Julio - Diciembre 2018 + Octubre - Noviembre 2019
|
Usera (Madrid)
Tipo:
Estudio urbano
Proceso participativo
Mesas de trabajo
Paseos comentados
Presentaciones
Publicación
Proceso participativo
Mesas de trabajo
Paseos comentados
Presentaciones
Publicación
Proyecto de estudio y aprendizaje colectivo sobre los problemas y cualidades urbanas que surgen alrededor del límite administrativo del distrito de Usera, un ámbito de la primera periferia sur de Madrid definido por el río Manzanares, la M-30, la M-40, la autovía de Toledo (A-42) y el paseo de Santa María de la Cabeza, que puede ser leido como una frontera urbana que dificulta la movilidad peatonal entre barrios y coarta el derecho a la ciudad de muchos colectivos y personas, pero también como un lugar singular donde, entre descampados, áreas en transformación, espacios infraestructurales y grandes piezas periféricas, aparecen valores y posibilidades relevantes para la vida en la ciudad contemporánea
Proyecto desarrollado con la colaboración de Todo por la Praxis y Carabancheleando como parte de Mirador Usera, un programa de innovación en cultura de proximidad promovido por Intermediæ / Matadero Madrid y la Junta Municipal del Distrito de Usera.
Proyecto desarrollado con la colaboración de Todo por la Praxis y Carabancheleando como parte de Mirador Usera, un programa de innovación en cultura de proximidad promovido por Intermediæ / Matadero Madrid y la Junta Municipal del Distrito de Usera.
PORSUPORTO
Ideas para a transformación dos terreos portuarios da Coruña
Agosto 2018 - Febreiro 2019
|
A Coruña
En colaboración con:
Hábitat Social + Flu-or + Damián Romay
Tipo:
Estudo urbano
Proposta urbana
Presentacións
Mesa de debate
Proposta urbana
Presentacións
Mesa de debate
Proposta urbana para o "Concurso de ideas, con intervención de xurado, para a definición de estratexias de transformación do bordo litoral da cidade da Coruña, dende o dique de Abrigo até a praia de Oza" convocado polo Concello da Coruña, desenvolvida xunto a Hábitat Social, Flu-or e Damián Romay e definida como unha proposta en tres tempos para abrir o bordo litoral da Coruña aos usos urbanos, manter as actividades portuarias e consolidar a titularidade pública dos peiraos interiores da cidade.
* PORSUPORTO foi a proposta máis valorada polo xurado na primeira fase do concurso, na que se seleccionaron cinco dos proxectos presentados para continuar traballando. Tras a entrega da documentación definitiva e o desenvolvemento do proceso participativo no que a veciñanza da Coruña puido avaliar as propostas segundo cinco criterios establecidos na convocatoria (integración urbana entre porto e cidade, mobilidade e accesibilidade, sustentabilidade, modelo económico e participacipón cidadá), PORSUPORTO foi a proposta máis valorada en catro desas cinco categorías.
* PORSUPORTO foi a proposta máis valorada polo xurado na primeira fase do concurso, na que se seleccionaron cinco dos proxectos presentados para continuar traballando. Tras a entrega da documentación definitiva e o desenvolvemento do proceso participativo no que a veciñanza da Coruña puido avaliar as propostas segundo cinco criterios establecidos na convocatoria (integración urbana entre porto e cidade, mobilidade e accesibilidade, sustentabilidade, modelo económico e participacipón cidadá), PORSUPORTO foi a proposta máis valorada en catro desas cinco categorías.
Co urbanismo nos talóns
Impulso dunha comunidade de aprendizaxe arredor dos territorios habitados da Coruña que o urbanismo vixente propón transformar
Setembro 2017 - Febreiro 2018
|
A Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Proceso participativo
Roteiros comentados
Presentacións
Mesas de debate
Proceso participativo
Roteiros comentados
Presentacións
Mesas de debate
Proxecto para impulsar unha comunidade de aprendizaxe e práctica arredor dos territorios habitados da Coruña que o urbanismo vixente propón transformar, un proceso que implicou a identificación e o traballo coas veciñanzas directamente afectadas pola presión urbanística do PXOM: aquelas que nalgún momento poderían ser desprazadas dos seus lugares de residencia por habitar en edificacións que o planeamento vixente contempla eliminar ou transformar radicalmente.
Traballo realizado como parte do programa de proxectos de innovación social para 2017 do Co-Lab, o Laboratorio Cidadán da Coruña impulsado pola Concellaría de Participación e Innovación Democrática do Concello da Coruña.
Traballo realizado como parte do programa de proxectos de innovación social para 2017 do Co-Lab, o Laboratorio Cidadán da Coruña impulsado pola Concellaría de Participación e Innovación Democrática do Concello da Coruña.
Plan de urbanidad para la avenida de Lavedra
Septiembre 2016 - Enero 2017
|
A Coruña
Tipo:
Estudio urbano
Propuesta urbana
Paseo comentado
Presentación
Propuesta urbana
Paseo comentado
Presentación
Desarrollo de los "Estudios previos para la integración paisajística, ordenación y conectividad peatonal y ciclable de los bordes de la Avenida da Vedra en el tramo entre el viaducto de Ponte da Pedra y la salida de la AP-9", un documento técnico, finalmente denominado "Plan de urbanidad para la avenida de Lavedra", promovido por la Concejalía de Regeneración Urbana y Derecho a la Vivienda del Ayuntamiento de A Coruña.
Reorganización do municipio da Coruña en distritos
Setembro 2015 - Decembro 2016
|
A Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Proceso participativo
Proposta urbana
Proceso participativo
Proposta urbana
Traballo no proceso de reorganización do municipio da Coruña en distritos, promovido polas concellarías de Participación e Innovación Democrática e Rexeneración Urbana e Dereito á Vivenda do Concello da Coruña, que consistiu no desenvolvemento dos estudos previos, o acompañamento do proceso participativo co que se vehiculou o proxecto, a análise dos seus resultados e a elaboración dunha proposta inicial de división municipal en distritos.
Cousa de Elviña
Xuño - Xullo 2016
|
Elviña (A Coruña)
Tipo:
Estudo urbano
Exposicións
Instalacións
Presentación
Debate aberto
Exposicións
Instalacións
Presentación
Debate aberto
Proxecto de produción, difusión e debate público dun informe técnico sobre por que non se deben desaloxar e destruir dúas das vivendas da Pereiroa ameazadas polos plans urbanísticos para Elviña (A Coruña).
O traballo, realizado como parte do programa Expontáneas da Concellaría de Cultura, Deporte e Coñecemento do Concello da Coruña, materializouse mediante a súa exposición en formato gráfico nos centros institucionais onde se decidirá o futuro do ámbito (o Concello da Coruña, a Concellaría de Rexeneración Urbana e Dereito á Vivenda e a sede do Ministerio de Fomento na Coruña), rematando cunha xornada de actividades en Elviña na que se fixo un roteiro pola zona afectada polo plan parcial e a ampliación da avenida, unha presentación dos resultados da investigación realizada e un debate público coa veciñanza sobre as alternativas aos plans vixentes que contemplen a conservación das vivendas, as árbores e parte das trazas camiñeiras e catastrais ameazadas.
O traballo, realizado como parte do programa Expontáneas da Concellaría de Cultura, Deporte e Coñecemento do Concello da Coruña, materializouse mediante a súa exposición en formato gráfico nos centros institucionais onde se decidirá o futuro do ámbito (o Concello da Coruña, a Concellaría de Rexeneración Urbana e Dereito á Vivenda e a sede do Ministerio de Fomento na Coruña), rematando cunha xornada de actividades en Elviña na que se fixo un roteiro pola zona afectada polo plan parcial e a ampliación da avenida, unha presentación dos resultados da investigación realizada e un debate público coa veciñanza sobre as alternativas aos plans vixentes que contemplen a conservación das vivendas, as árbores e parte das trazas camiñeiras e catastrais ameazadas.
Peripheral and ever-unfinished territories. Good manners for radicalize and let be
Proposal for the Europan 13 - A Coruña: The scene at the estuary mouth
April - June 2015
|
As Xubias - A Pasaxe (A Coruña)
Type:
Urban study
Urban proposal
Urban proposal
Urban proposal for the area of As Xubias - A Pasaxe next to the Burgo estuary presented to the ideas competition EUROPAN 13. A Coruña: The scene at the estuary mouth.
Tipo:
Estudio urbano
Exposición
Instalación
Exposición
Instalación
Instalación de Flu-or en el espacio Hangar de Test (C/ Barcelona 58, A Coruña) en la que colaboramos con una proyección sobre los resultados de la microinvestigación 5 km de ruta en busca de las otras naturalezas de la ciudad (realizada en 2013 como parte del proyecto Tomar medidas) y algunos pequeños avances realizados posteriormente sobre la gestión del diseño y mantenimiento de las zonas verdes y sobre la creación de las huertas urbanas municipales en A Coruña.
Tomar medidas
Cinco acercamientos pseudocientíficos a un gran eje metropolitano en transformación
Diciembre 2013 - Febrero 2014
|
A Coruña
Tipo:
Estudios urbanos
Exposición
Instalación
Paseo comentado
Taller
Exposición
Instalación
Paseo comentado
Taller
Conjunto de estudios y actividades relacionadas con el cuestionamiento de algunos de los procesos de transformación urbana implícitos en los conceptos trabajados en la exposición As tácticas do adversario, comisariada por Manuel Segade en Normal (el espacio de intervención cultural de la UDC) y de cuya programación paralela formó parte este proyecto.
El proyecto partió de una doble proposición (tomar medidas -medir- para tomar medidas -hacer-) planteada mediante cinco acciones en las que, junto a colaboradores y participantes, se analizaron cuestiones muy heterogéneas, siempre en torno al eje metropolitano de la avenida de Arteixo (A Coruña), y con el nexo común de la medición, a través de algún grado de intervención, de una serie de condiciones urbanas que consideramos de gran interés contemporáneo: "5 km de ruta en busca de las otras naturalezas de la ciudad", "10 lecturas instantáneas de una posible est-ética de la crisis", "Instrucciones de uso para 20.000 m2 de espacio libre asociado a un centro comercial", "Valores de lo micro a través de 8 enclaves en la marea urbanizadora" y "24 horas en una centralidad emergente".
El proyecto partió de una doble proposición (tomar medidas -medir- para tomar medidas -hacer-) planteada mediante cinco acciones en las que, junto a colaboradores y participantes, se analizaron cuestiones muy heterogéneas, siempre en torno al eje metropolitano de la avenida de Arteixo (A Coruña), y con el nexo común de la medición, a través de algún grado de intervención, de una serie de condiciones urbanas que consideramos de gran interés contemporáneo: "5 km de ruta en busca de las otras naturalezas de la ciudad", "10 lecturas instantáneas de una posible est-ética de la crisis", "Instrucciones de uso para 20.000 m2 de espacio libre asociado a un centro comercial", "Valores de lo micro a través de 8 enclaves en la marea urbanizadora" y "24 horas en una centralidad emergente".
ZTC
Zona Temporalmente Controlada
Novembro 2013 - Febreiro 2014
|
Santiago de Compostela
Tipo:
Proxecto de investigación
Estudo urbano
Exposición
Instalación
Mesa de debate
Estudo urbano
Exposición
Instalación
Mesa de debate
Proxecto expositivo comisariado por Cristina Canto e desenvolvido a partir dunha investigación sobre a videovixilancia como dispositivo de control e como forma de comunicación expandida, un traballo que se materializou mediante unha instalación que converteu a Zona “C” nunha Zona Temporalmente Controlada, expandida globalmente a través das redes telemáticas e localmente mediante a visibilización da vixilancia nos percorridos urbanos que conectan o espazo co resto do centro histórico de Santiago de Compostela.
Procesos habitados
Análisis comparativo de las máquinas arquitectónicas de vivienda para contextos en crisis de habitabilidad
Mayo - Julio 2012
En colaboración con:
Plácido Lizancos Mora
Tipo:
Proyecto de investigación
Proyecto de investigación sobre la condición procesual de la arquitectura dentro de las políticas y formas de acceso a la vivienda, un trabajo con dos objetivos principales: 1) diseñar una forma de representación gráfica de los procesos arquitectónicos que incluya sintéticamente tanto a los objetos construidos como a los agentes, tipos de relaciones, recursos y tiempos que caracterizan a las intervenciones; y 2) probar la nueva herramienta gráfica con un grupo significativo de proyectos arquitectónicos de vivienda masiva desarrollados en contextos en crisis de habitabilidad.
Proyecto desarrollado en colaboración con Plácido Lizancos (Departamento de Representación y Teoría Arquitectónica, UDC) y financiado por la Vicerrectoría de Cultura y Comunicación de la Universidad de A Coruña (VI Convocatoria de Axudas a Proxectos de Investigación en Cooperación ao Desenvolvemento - Fondo 0,7 da UDC).
Proyecto desarrollado en colaboración con Plácido Lizancos (Departamento de Representación y Teoría Arquitectónica, UDC) y financiado por la Vicerrectoría de Cultura y Comunicación de la Universidad de A Coruña (VI Convocatoria de Axudas a Proxectos de Investigación en Cooperación ao Desenvolvemento - Fondo 0,7 da UDC).
Inditex / Ciudad / Capital
Una microinvestigación sobre las materializaciones del capitalismo desde A Coruña metropolitana
Abril 2012
|
E.T.S. de Arquitectura, UDC (A Coruña)
Tipo:
Taller
Taller de investigación colectiva sobre algunas las materializaciones urbanas del capitalismo a través del caso de Inditex en A Coruña metropolitana, una actividad realizada como parte del IV Festival de Arquitectura y Arquitectura de Interiores de la ETSAC - This is tomorrow, organizado por el colectivo FETSAC.
¿Cómo se produce hoy la diferencia? Guantánamo y otros territorios de excepción
Abril 2011
|
Base Naval de la Bahía de Guantánamo (Cuba)
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudio urbano
Presentaciones
Estudio urbano
Presentaciones
Proyecto de investigación sobre las formas a través de las cuales se materializa hoy en día la diferencia radical a partir del estudio de las condiciones y tecnologías que posibilitan la existencia de un territorio de excepción tan extremo como la Base Naval de la Bahía de Guantánamo (Cuba), un espacio de castigo y violencia imperial gestionado por EE. UU. y denunciado por la mayoría de organizaciones sociopolíticas y humanitarias del planeta, pero que la impotente comunidad internacional transige hasta la fecha.
Popmetropolis
Metrópole e videoxogos
Novembro 2009 + Decembro 2010
|
Café de Macondo + Fundación Luis Seoane (A Coruña)
En colaboración con:
Rosendo González Núñez + Universidade Invisíbel
Tipo:
Proxecto de investigación
Exposicións
Exposicións
Proxecto de investigación sobre as novas posibilidades de lectura do urbano que abren os videoxogos, desenvolvido xunto a Rosendo González e compartido en formato de exposición pública no Café de Macondo (2009) e na Fundación Luis Seoane (2010), ambas como parte dos Obradoiros de Cultura Contemporánea organizados pola Universidade Invisíbel.
Cultura (pop)ular. Primeira industria cultural (por diante do cine ou da televisión) e medio practicamente inexplorado pola crítica, os videoxogos definen novos espazos de interacción social, problematizan de forma crecente a relación real-virtual, forman parte de narrativas multimedia que inflúen en procesos globais, cuestionan modos clásicos de comunicación, etc. Dentro desta panorámica achegarémonos de xeito especial a SimCity (videoxogo de xestión metropolitana de gran popularidade) como un tipo de alegoría (informática) do noso habitar cotián nun espazo metropolitano que se asemella cada vez máis a un videoxogo.
Cultura (pop)ular. Primeira industria cultural (por diante do cine ou da televisión) e medio practicamente inexplorado pola crítica, os videoxogos definen novos espazos de interacción social, problematizan de forma crecente a relación real-virtual, forman parte de narrativas multimedia que inflúen en procesos globais, cuestionan modos clásicos de comunicación, etc. Dentro desta panorámica achegarémonos de xeito especial a SimCity (videoxogo de xestión metropolitana de gran popularidade) como un tipo de alegoría (informática) do noso habitar cotián nun espazo metropolitano que se asemella cada vez máis a un videoxogo.
Vallecas Abierto: ¿Cómo nos van a ayudar con su arte?
Febrero 2010
|
Casa de América + Puente de Vallecas (Madrid)
Colaboración con:
Teddy Cruz + m7red
Tipo:
Microintervención urbana
Microproceso participativo
Microproceso participativo
Microintervención urbana en la fachada de la Casa de América y activación de su interior a través de un proceso de trabajo participado con agentes y organizaciones sociales de Puente de Vallecas con el objetivo de conceptualizar colectivamente un proyecto posterior en el propio distrito.
Proyecto de Teddy Cruz (San Diego, EE. UU.) junto a m7red (Buenos Aires, Argentina) en el que colaboramos en las fases de trabajo desarrolladas en Madrid como parte de las actividades de Madrid Abierto 2009-2010.
Proyecto de Teddy Cruz (San Diego, EE. UU.) junto a m7red (Buenos Aires, Argentina) en el que colaboramos en las fases de trabajo desarrolladas en Madrid como parte de las actividades de Madrid Abierto 2009-2010.
As Atochas - Monte Alto: o xenérico e máis aló
A cidade dos barrios
Novembro 2009
|
As Atochas - Monte Alto (A Coruña)
Tipo:
Estudo urbano
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Estudo urbano, actividades participativas e microintervención no barrio das Atochas - Monte Alto desenvolvidos como parte de A cidade dos barrios, unha plataforma de reflexión sobre a cidade da Coruña e o seu urbanismo desde a escala dos barrios promovida pola Delegación da Coruña do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia e coordinada polo Estudio MMASA.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir (Hábitat Social), Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir (Hábitat Social), Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Matogrande: urbanismo con básicos de xardín
A cidade dos barrios
Outubro 2009
|
Matogrande (A Coruña)
Tipo:
Estudo urbano
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Estudo urbano, actividades participativas e microintervención no barrio de Matogrande desenvolvidos como parte de A cidade dos barrios, unha plataforma de reflexión sobre a cidade da Coruña e o seu urbanismo desde a escala dos barrios promovida pola Delegación da Coruña do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia e coordinada polo Estudio MMASA.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir -hoxe Hábitat Social-, Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir -hoxe Hábitat Social-, Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Mapa dos desexos: Ferrol Vello
Xullo 2009
|
Ferrol Vello (Ferrol)
Colaboración con:
Francesca Tiri + A.V. de Ferrol Vello
Tipo:
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Microintervención urbana
Acción participativa desenvolvida por Francesca Tiri, estudante de arquitectura do Politecnico di Torino, na que colaboramos xunto á A.V. de Ferrol Vello nos traballos de produción e coordinación, unha oportunidade para experimentar outros modos de entender a aproximación a un lugar, activalo a través dunha actividade pública e reflexionar colectivamente sobre os porqués do seu abandono e as súas posibilidades de futuro.
As fases do traballo nas que colaboramos foron a mobilización e difusión previas, a limpeza do soar e a acción propiamente dita, composta á súa vez de tres actividades para construír o diálogo coa veciñanza (o "mapa dos desexos", o "panel dos recordos" e o "mapa de Gulliver") e unha comida colectiva como peche.
As fases do traballo nas que colaboramos foron a mobilización e difusión previas, a limpeza do soar e a acción propiamente dita, composta á súa vez de tres actividades para construír o diálogo coa veciñanza (o "mapa dos desexos", o "panel dos recordos" e o "mapa de Gulliver") e unha comida colectiva como peche.
Chiringoplaza
Junio 2009
|
As Lagoas (A Coruña)
En colaboración con:
Proxecto Zero + Rede de Dereitos Sociais (RDS)
Tipo:
Microintervención urbana
Microintervención urbana experimental y colectiva, desarrollada junto a Proxecto Zero y la Rede de Dereitos Sociais, en un espacio ¿vacío? y de propiedad difusa situado en el paseo del Alcalde Francisco Vázquez (As Lagoas, A Coruña) como forma de posibilitar nuevos usos, pero también nuevas actuaciones autónomas.
El proyecto pretendía construir a través de forma y materialidad a 3 €/m2 un espacio público cuyas condiciones como lugar manipulable y resignificable se mantuviesen intactas tras la intervención, una cuestión posteriormente remarcada por el hecho de que, al no existir mecanismos para la transformación del espacio público por parte de la propia ciudadanía, las obras fueron paralizadas por la policía por no contar con los permisos oportunos.
El proyecto pretendía construir a través de forma y materialidad a 3 €/m2 un espacio público cuyas condiciones como lugar manipulable y resignificable se mantuviesen intactas tras la intervención, una cuestión posteriormente remarcada por el hecho de que, al no existir mecanismos para la transformación del espacio público por parte de la propia ciudadanía, las obras fueron paralizadas por la policía por no contar con los permisos oportunos.
Xornadas de produción masiva de documentos: As Atochas
Abril 2009
|
E.T.S. de Arquitectura, UDC (A Coruña)
En colaboración con:
Proxecto Zero
Tipo:
Obradoiro
Estudo urbano
Estudo urbano
Xornadas de traballo colectivo convocadas xunto a Proxecto Zero para, por unha parte, avanzar na representación do barrio das Atochas (A Coruña) a través das ferramentas gráficas e conceptuais que empregamos para proxectar a "arquitectura de calidade"; e por outra, buscar as relacións entre a súa estrutura urbana (escala, densidade, morfoloxía, espazos públicos, soares, posición na cidade, etc.) e un hipotético manifesto de calidades urbanísticas definidas por nocións como o seu grao de activismo social, a súa consideración como "tapón urbanístico" por parte dos poderes públicos, a forte percepción de identidade que manexan os seus habitantes ou as derivas especuladoras que o definen na actualidade.
A segunda das xornadas desenvolveuse como parte de Circo - Festival de Arquitectura '09, a primeira edición da FETSAC.
A segunda das xornadas desenvolveuse como parte de Circo - Festival de Arquitectura '09, a primeira edición da FETSAC.
Expohabitares
Diciembre 2008
|
Palacio de Congresos e Exposicións de Galicia (Santiago de Compostela)
Tipo:
Exposición
Instalación
Instalación
Diseño y autocontrucción de la exposición-instalación Habitares. Las ciudades de los ciudadanos, una muestra paralela a la publicación del libro homónimo derivado de la primera fase de un proyecto de investigación coordinado por Luciano G. Alfaya y Patricia Muñiz y desarrollado por varios de nosotros y otros arquitectos e ingenieros, que se dispuso en el Palacio de Congresos e Exposicions de Galicia (Santiago de Compostela) durante el desarrollo del II Foro Internacional Cidade, Territorio e Urbanismo.
El proyecto consistió en distorsionar las prioridades convencionales del concepto exposición hasta convertirlo en una instalación de estancia que simplemente ampliara las posibilidades de uso del interior y de la entrada del palacio de congresos. Básicamente, se redujo el contenido del libro a fotografías, pero se duplicó su número y se dispusieron como fondo de una multitud de salas generadas a través de "paredes" formadas por vallas de obra transportables. Las estancias, a su vez, se acabaron de conformar con una gran cantidad de sofás, de segunda mano y alquilados, y varios somieres que funcionaron como puntos de distribución de conocimiento libre, ya que una buena parte del presupuesto se dedicó a fotocopiar textos y documentos con licencia abierta relacionados con la ciudad y sus procesos de transformación.
El proyecto consistió en distorsionar las prioridades convencionales del concepto exposición hasta convertirlo en una instalación de estancia que simplemente ampliara las posibilidades de uso del interior y de la entrada del palacio de congresos. Básicamente, se redujo el contenido del libro a fotografías, pero se duplicó su número y se dispusieron como fondo de una multitud de salas generadas a través de "paredes" formadas por vallas de obra transportables. Las estancias, a su vez, se acabaron de conformar con una gran cantidad de sofás, de segunda mano y alquilados, y varios somieres que funcionaron como puntos de distribución de conocimiento libre, ya que una buena parte del presupuesto se dedicó a fotocopiar textos y documentos con licencia abierta relacionados con la ciudad y sus procesos de transformación.
Sentad@s
Marzo - Abril 2008
|
As Atochas - Monte Alto (A Coruña)
En colaboración con:
C.S.O. Casa das Atochas
Tipo:
Microintervención urbana
Microintervención urbana que consistió en la instalación de cuatro tipos de bancos urbanos autocontruidos en los espacios públicos de As Atochas - Monte Alto (A Coruña), una acción planteada como forma de presentación en el barrio y como muestra de la potencialidad creativa y de la condición de proceso político emergente del nuevo Centro Social Okupado Casa das Atochas, pero también como crítica al proceso de desintegración conceptual del banco urbano y como visibilización de las posibilidades ciudadanas de autogestión del espacio público.
Kill+Peixes
Agosto 2007 - Marzo 2008
|
Quilmas (Carnota)
Tipo:
Proyecto de investigación
Proyecto de investigación sobre la controversia en torno a las consecuencias territoriales y urbanísticas del desarrollo de la acuicultura en Galicia centrado en el caso de la ampliación de la piscifactoría de Quilmas (Carnota).
Aunque el proyecto, iniciado a partir de una idea de los arquitectos Juan Creus, Covadonga Carrasco y Carlos Pita, tenía como objetivo la realización de una pequeña exposición y/o publicación sobre el caso de Quilmas (incluyendo la producción de alternativas arquitectónicas al proyecto aprobado por la Xunta de Galicia), sólo logramos producir una recopilación de información muy básica, un par de textos muy alejados de los objetivos concretos de la investigación, un foro digital y un esquema del sector acuícola en Galicia que desvelaba la escala de un problema al que no supimos enfrentarnos de una forma más operativa.
Aunque el proyecto, iniciado a partir de una idea de los arquitectos Juan Creus, Covadonga Carrasco y Carlos Pita, tenía como objetivo la realización de una pequeña exposición y/o publicación sobre el caso de Quilmas (incluyendo la producción de alternativas arquitectónicas al proyecto aprobado por la Xunta de Galicia), sólo logramos producir una recopilación de información muy básica, un par de textos muy alejados de los objetivos concretos de la investigación, un foro digital y un esquema del sector acuícola en Galicia que desvelaba la escala de un problema al que no supimos enfrentarnos de una forma más operativa.
Ciudad doméstica
Marzo 2007
|
E.T.S. de Arquitectura, UDC (A Coruña)
Tipo:
Taller
Taller de investigación y desarrollo de propuestas sobre la capacidad del espacio público para acoger funciones domésticas como vía complementaria de acción y posicionamiento en el mediatizado contexto del "problema de la vivienda".
Aunque el taller estaba planteado como un proceso de varias fases, finalmente solo se desarrolló la primera de ellas: una doble jornada en la que se desarrollaron tres ponencias (José María Cardesín, Zaida Muxí y Juan Luis Dalda) y dos sesiones de trabajo en grupos y puesta en común.
Aunque el taller estaba planteado como un proceso de varias fases, finalmente solo se desarrolló la primera de ellas: una doble jornada en la que se desarrollaron tres ponencias (José María Cardesín, Zaida Muxí y Juan Luis Dalda) y dos sesiones de trabajo en grupos y puesta en común.
Injertables
Apariciones víricas de uso público adulterado
Julio 2006
|
Campus Universitario de Elviña (A Coruña)
Tipo:
Taller
Microintervenciones urbanas
Microintervenciones urbanas
Taller de autoconstrucción colectiva en el que durante una semana se realizaron una serie de microintervenciones urbanas, más y menos efímeras, en el Campus Universitario de Elviña (A Coruña), reconvirtiendo espacios residuales, en espera de ser operativos o excesivamente privatizados, en lugares de uso público para los habitantes del campus.
El taller contó con la colaboración de Basurama, Vari Caramés, David Castro, Santiago Cirugeda (Recetas Urbanas), Juan Creus, Uriel Fogué, Juan Freire, Pablo Gallego, Irisarri+Piñera, Carmen Lamela, Mi5 Arquitectos, Michael Moradiellos, Carlos Pita y Carlos Quintáns.
El taller contó con la colaboración de Basurama, Vari Caramés, David Castro, Santiago Cirugeda (Recetas Urbanas), Juan Creus, Uriel Fogué, Juan Freire, Pablo Gallego, Irisarri+Piñera, Carmen Lamela, Mi5 Arquitectos, Michael Moradiellos, Carlos Pita y Carlos Quintáns.
A Doca de Baiona: xeografía, infraestrutura e espazo urbano
A Doca de Baiona: xeografía, infraestrutura e espazo urbano
Outubro 2025 - Marzo 2026
|
Baiona
En colaboración con:
ZEMOS98
Tipo:
Estudo urbano
Mesas de traballo
Proceso participativo
Roteiro comentado
Mesas de traballo
Proceso participativo
Roteiro comentado
Colaboración con ZEMOS98 no desenvolvemento do proxecto "Imaxinar A Doca, pensar o común", un proceso participativo de mediación coa cidadanía baionesa para o co-deseño da temática dun novo mural urbano que se vai realizar na Doca, o dique de abrigo ou espigón de protección do porto e do bordo costeiro de Baiona que funciona como espazo público desde a súa construción a mediados do século XX.
O noso traballo consistiu na realización dun estudo sobre A Doca desde múltiples perspectivas (xeográfica, infraestrutural, urbana, arquitectónica, histórica, funcional e cultural), desenvolvido a partir da investigación bibliográfica e arquivística, o traballo de campo e a recollida dos saberes e imaxinarios colectivos sobre o lugar. Ademais, colaboramos nalgunhas das actividades participativas deseñadas e desenvolvidas por Natalia Balseiro e Sofía Coca de ZEMOS98: reunións de traballo con axentes locais de todo tipo, obradoiros e presentacións do proceso coa veciñanza e un paseo comentado pola contorna da Doca coa rapazada dos colexios de Baiona na xornada final.
O noso traballo consistiu na realización dun estudo sobre A Doca desde múltiples perspectivas (xeográfica, infraestrutural, urbana, arquitectónica, histórica, funcional e cultural), desenvolvido a partir da investigación bibliográfica e arquivística, o traballo de campo e a recollida dos saberes e imaxinarios colectivos sobre o lugar. Ademais, colaboramos nalgunhas das actividades participativas deseñadas e desenvolvidas por Natalia Balseiro e Sofía Coca de ZEMOS98: reunións de traballo con axentes locais de todo tipo, obradoiros e presentacións do proceso coa veciñanza e un paseo comentado pola contorna da Doca coa rapazada dos colexios de Baiona na xornada final.
Medios
- Chega á rede un exhaustivo estudo sobre a Doca de Baiona (01-06-2026)
- Todo sobre A Doca de Baiona (21-05-2026)
- ¿Qué es para ti A Doca? (06-12-2025)
Publicacións
As vivendas de uso turístico no municipio da Coruña
As vivendas de uso turístico no municipio da Coruña
Decembro 2023 - Febreiro 2026
|
A Coruña
Colaboración con:
Delegación da Coruña do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (COAG)
Tipo:
Estudo urbano
Estudo sobre as vivendas de uso turístico (VUT) no municipio da Coruña e preparación dunha serie de materiais de traballo como apoio para a participación da Delegación da Coruña do COAG na mesa de diálogo sectorial organizada polo Concello da Coruña, un proceso que comezou en abril de 2023 e rematou en xuño de 2025 coa aprobación da Ordenanza reguladora das vivendas de uso turístico da Coruña.
Os materiais producidos consistiron nun informe titulado "As vivendas de uso turístico na Coruña: estado actual, análise de casos e propostas para a súa regulación" (xaneiro de 2024) e nun conxunto de documentos gráficos, principalmente cartografías, sobre a situación do fenómeno na cidade realizados a partir dos datos sobre as VUT publicados no REAT a 1 de xaneiro de 2024, 2025 e 2026.
Os materiais producidos consistiron nun informe titulado "As vivendas de uso turístico na Coruña: estado actual, análise de casos e propostas para a súa regulación" (xaneiro de 2024) e nun conxunto de documentos gráficos, principalmente cartografías, sobre a situación do fenómeno na cidade realizados a partir dos datos sobre as VUT publicados no REAT a 1 de xaneiro de 2024, 2025 e 2026.
Publicacións
Dentro pero fóra da cidade: o oleoduto da Coruña [Web]
Dentro pero fóra da cidade: o oleoduto da Coruña
2009 - Actualidade
|
A Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Publicación
Roteiros comentados
Publicación
Roteiros comentados
Proxecto de investigación sobre as calidades urbanas e os usos cidadáns do espazo lineal xerado polo oleoduto que conecta desde 1964 o peirao petroleiro coa refinería da Coruña. Aínda que xa desde 2009 vimos estudando parcialmente o caso do oleoduto da Coruña como parte doutros proxectos sobre os usos informais na cidade contemporánea, en 2021 puidemos desenvolver dous traballos xa específicos grazas á invitación de Damián Ucieda para colaborar no proxecto Camiño Negro cun roteiro e un artigo.
Medios
- Participación en el programa Más allá de la casa – Oleoductos, gatos y bancos en la calle (03-02-2025)
- Damián Ucieda. A historia dunha cidade cruzada por un camiño negro (16-05-2022)
- Participación en el pódcast Ciudades pospandemia – Lo urbano: tan formal como informal (29-09-2021)
- Los espacios que deja el poliducto (23-05-2021)
Actividades
- Roteiro Florestania (24-03-2026)
- Presentación do libro Camiño negro - Damián Ucieda (31-03-2022)
- Roteiro Camiño Negro (22-05-2021)
Publicacións
Cartografía do proxecto "A Coruña entre memorias: Historia, colonialismo e identidade"
Cartografía do proxecto "A Coruña entre memorias: Historia, colonialismo e identidade"
Outubro - Decembro 2025
|
A Coruña
Colaboración con:
Cristina Botana Iglesias + Zinthia Álvarez Palomino
Tipo:
Estudo urbano
Exposición
Exposición
Colaboración no proxecto "A Coruña entre memorias: Historia, colonialismo e identidade" nos traballos de investigación histórico-urbana e no deseño e desenvolvemento dunha cartografía dixital coa que compartir os resultados acadados ata o momento. A cartografía pódese consultar na páxina web do proxecto e na exposición "A Coruña Porto Negreiro", inaugurada no Museo Nacional de Ciencia e Tecnoloxía (MUNCYT) da Coruña o 18-12-2025.
A Coruña pública [Web]
A Coruña pública
Febreiro 2024 - Xaneiro 2025
|
A Coruña
En colaboración con:
Cristina Botana Iglesias + Brais Estévez Vilariño
Tipo:
Proxecto de investigación
Estudo urbano
Presentacións
Estudo urbano
Presentacións
Proxecto de investigación que ten como obxectivo realizar unha cartografía o máis precisa posible do patrimonio público no municipio da Coruña, identificando todos os solos e edificacións de titularidade pública, diferenciando a rede de espazos de acceso público continuo e resaltando os bens patrimoniais en desuso na actualidade.
Esta primeira fase do proxecto foi parcialmente financiada pola 2ª Convocatoria de Proxectos de Investigación do "Programa de Impulso á Investigación Universitaria en Tecnoloxías para o Ben Común" (2024) organizada pola rede Artigo9Tech, Enxeñería Sen Fronteiras e Arquitectura Sen Fronteiras.
Esta primeira fase do proxecto foi parcialmente financiada pola 2ª Convocatoria de Proxectos de Investigación do "Programa de Impulso á Investigación Universitaria en Tecnoloxías para o Ben Común" (2024) organizada pola rede Artigo9Tech, Enxeñería Sen Fronteiras e Arquitectura Sen Fronteiras.
Medios
- A Coruña nosa (28-03-2025)
- A Coruña pública: a cartografía dos espazos públicos da cidade que busca financiamento (15-03-2025)
- Un estudio descubre casi 25 propiedades públicas en desuso por toda A Coruña (13-03-2025)
- El BNG aboga por apoyar un proyecto «contra la privatización» (12-03-2025)
- El Bloque pide que el Ayuntamiento apoye una iniciativa para localizar los bienes públicos (12-03-2025)
- «Las entidades más opacas son las vinculadas a lo inmobiliario» (22-01-2025)
- Una herramienta para conocer a quién pertenecen las parcelas públicas de A Coruña (22-01-2025)
- Ergosfera cartografía o patrimonio público da Coruña (22-01-2025)
Eu si quero feísmo na miña paisaxe! [Web]
Eu si quero feísmo na miña paisaxe!
2011 - Actualidade
|
Galicia
Tipo:
Proxecto de investigación
Estudos urbanos
Presentacións
Roteiros comentados
Mesas de debate
Publicacións
Estudos urbanos
Presentacións
Roteiros comentados
Mesas de debate
Publicacións
Proxecto de investigación, desenvolvido intermitentemente desde 2011, sobre o territorio galego contemporáneo a partir da análise das calidades detectadas en moitos dos procesos e cousas urbanas relacionadas cun fenómeno non teorizado, pero denominado "feísmo", que as novas leis e normativas urbanísticas pretenden eliminar sen reflexión previa.
Medios
- Participación en el pódcast La casa de la casa – Playa (21-05-2025)
- Participación no programa O termómetro – O feísmo: enxeño ou atrocidade? (04-02-2025)
- De sostener colchones a integrarse en el paisaje: cómo el somier conquistó el campo español (23-03-2024)
- Participación en el programa Hoy por Hoy Magazine (23-07-2021)
- Feísmo, un caixón de xastre nun debate en construción (29-10-2020)
- ¿Feísmo gallego? No son chapuzas, es reciclaje (30-08-2020)
- Territorio e identidade: camiñamos cara a cidades sen memoria? (30-01-2020)
- ¿Feismo en Galicia? (25-08-2019)
- Feísmo: ¿pero de qué me hablas? (19-04-2019)
- O Campus debate sobre a ordenación do territorio (04-10-2018)
- Participación no programa Ondas do cárcere – Ergosfera (09-03-2018)
- Feísmo arquitectónico gallego: el cómo y el por qué (26-09-2017)
- Participación no programa Cuac Está a pasar!? – Urbanismo, pontes, barbarie e outras cousas do viver (23-02-2017)
- Fin do feísmo? (20-03-2015)
- Participación en el programa Informe en V – Atentado a la vista (08-11-2014)
- La defensa del "feísmo" (03-11-2014)
- Participación no programa Galicia por Diante (21-10-2014)
- Participación no programa Recendo (26-11-2013)
- «Reutilizar somieres puede ser una opción posible y valorable» (24-11-2013)
- Pasión por lo feo (09-01-2013)
- Feismo de vangarda (04-01-2012)
- Feísmo en positivo (02-01-2012)
- Participación no programa A Tarde (21-12-2011)
- Las desconocidas bondades del feísmo en el rural gallego (16-12-2011)
- Democracia urbanística (15-12-2011)
- Arquitectos debaten las virtudes del 'feísmo' arquitectónico (14-12-2011)
- La posibilidad de que un somier sea un objeto de diseño (04-10-2011)
- Participación no programa Recendo (18-01-2011)
Actividades
- Innovacións urbanas desde fóra das grandes cidades galegas (05-02-2025)
- El contínuo rural-urbano. El territorio en clave de políticas culturales, diversidad y (re)composición de la cultura contemporánea (25-09-2024)
- Ás voltas coa festa: arquitectura, comunidade, activismo e cambio social (09-03-2024)
- Roteiro comentado por Goiáns: cara onde mirar para imaxinar futuros sustentables do territorio? (16-11-2023)
- Roteiro comentado por Ortigueira (18-09-2022)
- Ordenación do territorio desde fóra da universidade e da administración (08-10-2018)
- O que pode unha liña. Comúns, feminismos e ruralidades nas estradas-rúa galegas (26-11-2016)
- Outras territorialidades: Aldeanía vs. Cidadanía (06-09-2015)
- Anteproxecto de Lei do solo de Galicia (03-02-2015)
- Vida y milagros del Alg-a Lab en el Strip de Valadares (12-09-2013)
- Eu si quero feísmo na miña paisaxe! (15-12-2011)
Presentacións
- Urbanismos y culturas: ¿cómo nos relacionamos con lo popular, lo imprevisible y lo genérico? (13-12-2017)
- Teoría da paisaxe. Xusto recoñecemento ou nova colonización? (27-04-2017)
- Desde Sarria con amor: medianeras, urbanismo y confusión (25-01-2013)
- Eu si quero feísmo na miña paisaxe! (15-12-2011)
- Eu si quero feísmo na miña paisaxe! (28-10-2011)
- Hackeando que es feísmo (22-10-2011)
- Eu si quero feísmo na miña paisaxe! (03-10-2011)
Publicacións
- Ergosfera (2025)
- Urbanismos y culturas: ¿cómo nos relacionamos con lo popular, lo imprevisible y lo genérico? (2018)
- Chalés sobre espacios productivos. Una nueva tipología arquitectónica en el territorio gallego (2015)
- Cartography of a festive state. The agreement of Cans (2015)
- Territorios desprezados-pero-sen-prezo (2012)
Mirar fuera para mirar hacia dentro: el Matadero y la colonia del Pico del Pañuelo [Web]
Mirar fuera para mirar hacia dentro: el Matadero y la colonia del Pico del Pañuelo
Noviembre 2024
|
Arganzuela (Madrid)
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudio urbano
Taller
Presentación
Paseo comentado
Estudio urbano
Taller
Presentación
Paseo comentado
Taller de indagación colectiva sobre las relaciones que se establecen en un territorio concreto entre proyectos, instituciones, agentes culturales y ciudadanía a través del trabajo con el entorno urbano más inmediato del complejo de Matadero Madrid: la colonia del Pico del Pañuelo.
Proyecto promovido por Intermediæ / Matadero Madrid como parte de Matadero, 100 años, el programa de actividades organizadas con motivo del centenario del Matadero, y en el que contamos con la colaboración de Natalia Balseiro y Anxo Otero (Tejido).
Proyecto promovido por Intermediæ / Matadero Madrid como parte de Matadero, 100 años, el programa de actividades organizadas con motivo del centenario del Matadero, y en el que contamos con la colaboración de Natalia Balseiro y Anxo Otero (Tejido).
Prácticas urbanas autónomas o informales de las personas mayores [Web]
Prácticas urbanas autónomas o informales de las personas mayores
2020 - Actualidad
Tipo:
Proyecto de investigación
Presentaciones
Presentaciones
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2020, sobre las prácticas urbanas autónomas o informales de las personas mayores (sus formas de materializarse, los debates y conceptos con los que dialogan y sus impactos en la riqueza de la vida urbana contemporánea) a partir del estudio de una serie de casos muy populares (como sentarse en la entrada de casa, reunirse en la marquesina del bus, mirar obras, alimentar y cuidar animales liminares o cultivar huertas), así como de otros más singulares, pero igualmente significativos (como hacer grafitis, ser activista o autoconstruir y autogestionar espacios deportivos abiertos al común) o incluso conceptos como el de "bar de viejos".
Medios
- Mirar obres, espectacle urbà i espai social (05-05-2025)
- Participación en el programa Más allá de la casa – Oleoductos, gatos y bancos en la calle (03-02-2025)
- Participación en el pódcast Nuevas Coordenadas – Trabajo de campo, con Ergosfera (24-08-2024)
- Mirar obras: la observación del espectáculo urbano (¿y un acto de cierta insurrección?) (24-06-2024)
- Una jornada científica sobre "Mirar obras" (17-05-2024)
Presentaciones
- Explorar a cidade a través das prácticas urbanas das persoas maiores (08-10-2024)
- Cidade e prácticas informais na terceira e na cuarta idade (25-10-2022)
- Otros ritmos en la ciudad: prácticas urbanas autónomas o informales de las personas mayores (13-09-2022)
- Pensar, habitar, subverter. As persoas maiores e a cidade (13-10-2021)
Actividades
- Modelos habitacionales y derechos de las solas (02-10-2021)
O patrimonio vivido: cotiandade e domesticidade nos tempos do turismo masivo [Web]
O patrimonio vivido: cotiandade e domesticidade nos tempos do turismo masivo
Setembro 2024
|
Santiago de Compostela
Tipo:
Estudo urbano
Presentación
Obradoiro
Roteiro comentado
Presentación
Obradoiro
Roteiro comentado
Obradoiro desenvolvido como parte do X Encontro Cultura e Cidadanía, organizado polo Ministerio de Cultura en Santiago de Compostela, no que colaboraron a Asemblea Aberta do Matadoiro e a Escola Unitaria, e no que se traballou sobre un dos debates de actualidade en torno ao impacto do turismo nas cidades: a relación material das persoas co patrimonio cultural urbano.
Unha cuestión que se tratou desde dúas perspectivas: a da cidadanía residente, abordando os cambios nos modos de vivencia cotiá da cidade e do patrimonio inducidos pola masificación turística experimentada nas últimas décadas (como fenómeno global e como situación con características propias no caso de Santiago de Compostela); e a da cidadanía visitante, enfrontada cada vez máis a formas de control baseadas en conceptos como a "calidade visual" do patrimonio, unha idea que toma partido entre un suposto dereito á súa contemplación inmaculada e as prácticas turístico-populares cun carácter máis doméstico ou que implican un certo grao de territorialización urbana.
Unha cuestión que se tratou desde dúas perspectivas: a da cidadanía residente, abordando os cambios nos modos de vivencia cotiá da cidade e do patrimonio inducidos pola masificación turística experimentada nas últimas décadas (como fenómeno global e como situación con características propias no caso de Santiago de Compostela); e a da cidadanía visitante, enfrontada cada vez máis a formas de control baseadas en conceptos como a "calidade visual" do patrimonio, unha idea que toma partido entre un suposto dereito á súa contemplación inmaculada e as prácticas turístico-populares cun carácter máis doméstico ou que implican un certo grao de territorialización urbana.
Publicacións
Actividades
- Fotografía e turismo (02-11-2024)
Lo urbano y lo urbanístico, por Benidorm [Web]
Lo urbano y lo urbanístico, por Benidorm
2012 - Actualidad
|
Benidorm
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudios urbanos
Presentaciones
Conversaciones
Publicaciones
Estudios urbanos
Presentaciones
Conversaciones
Publicaciones
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2012, sobre la ciudad contemporánea a través del caso de Benidorm, una singularidad urbana y urbanística donde se materializan aportaciones relevantes al debate sobre la historia, la actualidad y el futuro de las formas de organización del territorio.
A partir de un estudio inicial de tres piezas urbanas situadas en torno a la playa de Levante (el ensanche, la playa y la Partida Armanello), el proyecto intenta describir las relaciones entre la forma, las condiciones y los usos urbanos que se producen en Benidorm, una ciudad con una configuración injustamente denostada durante décadas, pero cuya vitalidad y singularidad reclaman más miradas desprejuiciadas.
A partir de un estudio inicial de tres piezas urbanas situadas en torno a la playa de Levante (el ensanche, la playa y la Partida Armanello), el proyecto intenta describir las relaciones entre la forma, las condiciones y los usos urbanos que se producen en Benidorm, una ciudad con una configuración injustamente denostada durante décadas, pero cuya vitalidad y singularidad reclaman más miradas desprejuiciadas.
Medios
- Participación en el pódcast La casa de la casa – Playa (21-05-2025)
- Participación en el pódcast Nuevas Coordenadas – Trabajo de campo, con Ergosfera (24-08-2024)
- Participación en el programa Escala Humana – Líneas en el cielo (10-11-2021)
- Participación en el programa Hoy por Hoy (06-04-2021)
- Participación en el programa El ladrillo – Benidorm, de la indiferencia a modelo urbanístico (09-12-2019)
- Participación en el programa Por fin no es lunes – ¿Por qué odiamos o amamos Benidorm? (14-07-2019)
- Participación en el programa Efecto Doppler – Veraneantes en Benidorm (08-07-2019)
Actividades
- Fotografía e turismo (02-11-2024)
- La cara más sostenible de Benidorm (07-07-2022)
- Ensayo y (error) Benidorm (23-04-2020)
- Benidorm, la ciudad que fascina en el extranjero (12-11-2019)
Presentaciones
- Difference and repetition in Benidorm (30-07-2024)
- Urbanismos y culturas: ¿cómo nos relacionamos con lo popular, lo imprevisible y lo genérico? (13-12-2017)
- Laboratorio cultural? Benidorm (20-05-2017)
- Dos descampados (06-05-2017)
- Turismo parece, ciudad es. Benidorm (04-04-2017)
Publicaciones
- O espectro da mobilidade universal: notas sobre o turismo masivo na cidade (2026)
- Benidorm: la mirada en las torres, la vida en el suelo (2019)
- #Benidorm (2019)
- Urbanismos y culturas: ¿cómo nos relacionamos con lo popular, lo imprevisible y lo genérico? (2018)
- La degradación como ambiente de falta de competencia. El gran descampado de Benidorm (2015)
McDonald's: el lugar frente a la metáfora [Web]
McDonald's: el lugar frente a la metáfora
2008 - Actualidad
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudios urbanos
Presentaciones
Talleres
Publicación
Estudios urbanos
Presentaciones
Talleres
Publicación
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2008, sobre McDonald's como experimento primitivo de espacio global y como conjunto de arquitecturas genéricas, piezas urbanas y lugares sociales que, cuando se abordan desde los usos populares que son capaces de acoger (tanto formales como informales), se revelan como espacios del máximo interés público.
A través del análisis de múltiples fuentes de información, de la recopilación de documentación y del trabajo de campo sobre casos particulares, el proyecto trata de estudiar cuestiones como qué papel juegan los McDonald's como espacio de socialización en la ciudad contemporánea (desde la adolescencia hasta la vejez y desde las clases medias hasta el precariado y las personas excluidas); qué procesos pone en marcha su condición de germen de urbanidad en muchos territorios periféricos o infraestructurales; o qué características arquitectónicas y de modelo de gestión hacen que un espacio genérico y globalizado sea capaz de acoger prácticas sociales especialmente diversas y autónomas.
A través del análisis de múltiples fuentes de información, de la recopilación de documentación y del trabajo de campo sobre casos particulares, el proyecto trata de estudiar cuestiones como qué papel juegan los McDonald's como espacio de socialización en la ciudad contemporánea (desde la adolescencia hasta la vejez y desde las clases medias hasta el precariado y las personas excluidas); qué procesos pone en marcha su condición de germen de urbanidad en muchos territorios periféricos o infraestructurales; o qué características arquitectónicas y de modelo de gestión hacen que un espacio genérico y globalizado sea capaz de acoger prácticas sociales especialmente diversas y autónomas.
Presentaciones
- McDonald's: el lugar frente a la metáfora (25-11-2023)
- McDonald's: el lugar frente a la metáfora (29-09-2023)
- Magia posmoderna en Carabanchel. Comunidades subalternizadas, periferias urbanas y espacios globales (21-09-2023)
- McDonald's: el lugar frente a la metáfora (02-11-2022)
- McDonald's: o lugar fronte á metáfora (22-03-2022)
- Urbanismos y culturas: ¿cómo nos relacionamos con lo popular, lo imprevisible y lo genérico? (13-12-2017)
- Cafés para llevar y otros experimentos primitivos del espacio global (24-04-2009)
Publicaciones
Medios
Agrela
Obradoiro de exploración urbana [Web]
Tipo:
Estudo urbano
Obradoiro
Roteiro comentado
Exposición
Obradoiro
Roteiro comentado
Exposición
Obradoiro de exploración urbana dun ámbito da Coruña pouco coñecido por boa parte da cidadanía, pero cun grande interese polas súas condicións e singularidades: o ex-polígono industrial e agora barrio da Agrela, un lugar fascinante pola súas diferenzas formais e funcionais con respecto aos tecidos residenciais máis recoñecidos como urbanos, pero tamén pola súa actualidade, xa que é un ámbito no que se pode ler nidiamente como se transforman as cidades.
Proxecto desenvolvido como parte do programa Nocturnia impulsado pola Concellaría de Igualdade, Benestar Social e Participación Cidadá do Concello da Coruña.
Proxecto desenvolvido como parte do programa Nocturnia impulsado pola Concellaría de Igualdade, Benestar Social e Participación Cidadá do Concello da Coruña.
Presentacións
Medios
- Agrela, un espejo para los muelles (20-07-2021)
Publicacións
Mirar obras: la otra arquitectura espectáculo [Web]
Mirar obras: la otra arquitectura espectáculo
Mayo 2024
|
El Raval - Sant Antoni (Barcelona)
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudio urbano
Taller
Presentación
Conversación
Estudio urbano
Taller
Presentación
Conversación
Jornadas de taller, reflexión y debate sobre una de las actividades autónomas o informales más populares de entre las protagonizadas por las personas mayores en la ciudad contemporánea: mirar obras. A través de dos sesiones de investigación colectiva en obras en Barcelona y de una jornada final de devolución y conversación pública, esta actividad sirvió para avanzar en la compresión de un fenómeno no teorizado desde la disciplina a pesar de tener una relación directa con el hecho arquitectónico y con las prácticas ciudadanas que genera a su alrededor.
Actividad desarrollada como parte del programa de las Semanas de Arquitectura 2024 organizadas por el Ayuntamiento de Barcelona y la Fundació Mies van der Rohe y en la que contamos con la colaboración de Manuel Delgado y La Lleialtat Santsenca.
Actividad desarrollada como parte del programa de las Semanas de Arquitectura 2024 organizadas por el Ayuntamiento de Barcelona y la Fundació Mies van der Rohe y en la que contamos con la colaboración de Manuel Delgado y La Lleialtat Santsenca.
Medios
- 'Mirar obras' se ha convertido en una labor para un pueblo italiano: los jubilados que lo practican tienen su propia actividad organizada por el Ayuntamiento de Barcelona (14-07-2025)
- Mirar obres, espectacle urbà i espai social (05-05-2025)
- Participación en el pódcast Nuevas Coordenadas – Trabajo de campo, con Ergosfera (24-08-2024)
- Mirar obras: la observación del espectáculo urbano (¿y un acto de cierta insurrección?) (24-06-2024)
- Una jornada científica sobre "Mirar obras" (17-05-2024)
Magia posmoderna en Carabanchel
Comunidades subaltenizadas, periferias urbanas y espacios globales [Web]
Magia posmoderna en Carabanchel
Comunidades subaltenizadas, periferias urbanas y espacios globales
Junio - Octubre 2023
|
Carabanchel (Madrid)
Tipo:
Estudio urbano
Paseo comentado
Presentación
Paseo comentado
Presentación
Proyecto de investigación sobre la relación entre las prácticas sociales de las comunidades normalmente representadas como subalternas, las formas urbanas propias de las periferias en la ciudad contemporánea y dos de sus piezas globales y genéricas más reconocibles, los establecimientos de franquicias transnacionales de comida rápida y las estaciones de servicio.
Trabajo realizado como resultado de una residencia artística de investigación #Ey!MAD desarrollada en Carabanchel (Madrid) y organizada por #Ey!Studio con la colaboración de Acción Cultural Española (AC/E).
Trabajo realizado como resultado de una residencia artística de investigación #Ey!MAD desarrollada en Carabanchel (Madrid) y organizada por #Ey!Studio con la colaboración de Acción Cultural Española (AC/E).
Presentaciones
Medios
Espacios globales, ¿refugios urbanos? [Web]
Espacios globales, ¿refugios urbanos?
Abril 2023
|
La Sagrada Família (Barcelona)
Tipo:
Estudio urbano
Taller
Taller
Jornadas de taller, reflexión y debate sobre el papel de los espacios globales y genéricos como lugares sociales en la ciudad contemporánea a partir del estudio del caso del entorno de la Sagrada Familia en Barcelona: ¿cómo abordar el análisis de uno de los elementos más reconocibles como una materialización concreta de la globalización, las franquicias transnacionales de comida rápida y cafeterías, desde su condición de espacios arquitectónicos y urbanos que acogen múltiples usos ciudadanos, tanto formales como informales?
Actividad desarrollada como parte del programa +Model del Model - Festival de Arquitecturas de Barcelona 2023.
Actividad desarrollada como parte del programa +Model del Model - Festival de Arquitecturas de Barcelona 2023.
Contexto territorial e urbano do sanatorio e a finca do Paraxón
Contexto territorial e urbano do sanatorio e a finca do Paraxón
Xullo 2022
|
Oza-Cesuras
Colaboración con:
Natalia Balseiro Rodríguez
Tipo:
Estudo urbano
Cartografías analíticas do contexto territorial e da contorna urbana do sanatorio e a finca do Paraxón realizadas como materiais de apoio para o proceso participativo para a definición de usos do Sanatorio do Paraxón, desenvolvido por Natalia Balseiro por encargo do Concello de Oza-Cesuras e co apoio da Reserva da Biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo, un proceso dirixido a toda a veciñanza de Oza-Cesuras que se desenvolveu durante seis meses e que concluíu cun informe de proposta de usos e xestión do recinto.
Degradación - Exterioridad - Emergencia [Web]
Degradación - Exterioridad - Emergencia
2014 - Actualidad
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudios urbanos
Presentaciones
Taller
Publicaciones
Estudios urbanos
Presentaciones
Taller
Publicaciones
Proyecto de investigación, desarrollado intermitentemente desde 2014, sobre la degradación urbana como exterioridad y como máquina urbanística que, además de limitaciones para el buen vivir, podría contener un cierto antídoto para las políticas de control estatal y para la operatividad de los sistemas de extracción capitalista: lo informal, las afueras o lo inacabado como punto de partida conceptual para pensar la emergencia de todo tipo de autonomías y comunes.
Presentaciones
- Magia posmoderna en Carabanchel. Comunidades subalternizadas, periferias urbanas y espacios globales (21-09-2023)
- A comunicación informal na cidade: soñan os graffiti con ser pintadas? (23-04-2022)
- A cidade fronte ao control urbano (24-11-2018)
- Mil e unha naturezas (04-10-2018)
- Urbanismos y culturas: ¿cómo nos relacionamos con lo popular, lo imprevisible y lo genérico? (13-12-2017)
- Dos descampados (06-05-2017)
- El límite de lo capturable. Entre la verdad del proceso y la verdad del simulacro (19-10-2016)
- Hasta el instante antes de la alterotopía. La máquina urbanística degradación-exterioridad-emergencia (20-11-2015)
- Os comúns nunca están rematados. Os territorios e cousas urbanas tampouco (19-06-2015)
- O municipalismo tamén precisará aforas. Dúbidas e posibilidades na dialéctica degradación-emerxencia (09-05-2015)
- Debajo del puente. Introducción a los secretos de lo genérico para producir condiciones urbanas deseables (13-06-2014)
- Riferimenti per construire la differenza (17-05-2011)
- Otras referencias: distorsiones en torno a lo público y lo privado (31-07-2009)
- Cafés para llevar y otros experimentos primitivos del espacio global (24-04-2009)
- Mecanismos de ampliación de la democracia en el espacio público real (03-02-2009)
Medios
- Participación en el programa Más allá de la casa – Oleoductos, gatos y bancos en la calle (03-02-2025)
- Participación en el pódcast Nuevas Coordenadas – Trabajo de campo, con Ergosfera (24-08-2024)
- Un lustro del último centro okupado (19-08-2023)
- Damián Ucieda. A historia dunha cidade cruzada por un camiño negro (16-05-2022)
- Participación en el pódcast Ciudades pospandemia – Lo urbano: tan formal como informal (29-09-2021)
- Los espacios que deja el poliducto (23-05-2021)
- Participación no programa Cuac Está a pasar!? – A cidade do capital (12-11-2015)
Publicaciones
- Ergosfera (2025)
- El ciclo urbano: siempre vida útil (2022)
- O oleoduto da Coruña: un espazo urbano do presente (2022)
- O ciclo urbano: sempre vida útil (2021)
- Entre frontera y lugar: ¿cómo funcionan los límites del distrito de Usera? (2019)
- La comunicación informal en la ciudad: ¿sueñan los grafitis con ser pintadas? (2019)
- Materialmente, lo que quedó es lo que hay. La ciudad (2018)
- CSOA A Insumisa: pasado, continxencias, futuro (2018)
- Urbanismos y culturas: ¿cómo nos relacionamos con lo popular, lo imprevisible y lo genérico? (2018)
- CSOA A Insumisa: actualidade, necesidade, continuidade (2018)
- La degradación como ambiente de falta de competencia. El gran descampado de Benidorm (2015)
- Descampado/Humano/Ser (2015)
- Debajo del puente. Introducción a los secretos de lo genérico para producir condiciones urbanas deseables (2014)
Actividades
- Galicia, unha Escola (28-11-2025)
- Presentación do libro Camiño negro - Damián Ucieda (31-03-2022)
- Roteiro Camiño Negro (22-05-2021)
- Roteiro Naturezas Híbridas (04-10-2018)
- Roteiro Empty Coruña? (31-08-2018)
- Medrar na exterioridade. A rúa e o descampado fronte á militarización dos xogos infantís e das formas de socialización adolescente (06-09-2015)
- Outras territorialidades: Aldeanía vs. Cidadanía (06-09-2015)
- O límite da cidade (10-02-2014)
- Workshop Architettura Zero (16-05-2011)
Ser mayor en Sierra de San Pedro
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca Sierra de San Pedro
Ser mayor en Sierra de San Pedro
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca Sierra de San Pedro
Noviembre 2021 - Febrero 2022
|
Sierra de San Pedro (Extremadura)
En colaboración con:
Canicca
Tipo:
Estudio urbano
Microproceso participativo
Publicación
Microproceso participativo
Publicación
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca extremeña de Sierra de San Pedro, compuesta por 9 municipios situados al oeste de Cáceres con una población total en 2021 de casi 13.500 habitantes, de los que el 27% son mayores de 65 años, y una deriva demográfica regresiva desde mediados del siglo XX.
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
As residencias de maiores na área urbana da Coruña [Web]
As residencias de maiores na área urbana da Coruña
Abril 2020 - Outubro 2021
|
Área urbana da Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Presentacións
Presentacións
Proxecto de investigación sobre as residencias de maiores na área urbana da Coruña desenvolvido durante a crise da COVID-19. Estudo desde a perspectiva urbana, non tanto desde a cuestión continxente do gran impacto da crise nestes centros, que tamén tivo o seu espazo na análise, senón do modelo de residencias que se ten desenvolvido nas últimas décadas en relación á cidade e ao territorio: as consecuencias para a vida e para as posibilidades de integración no medio das persoas usuarias que se derivan da situación, as condicións urbanas e a forma arquitectónica das residencias de maiores.
Medios
- Participación en el pódcast Nuevas Coordenadas – Trabajo de campo, con Ergosfera (24-08-2024)
- Participación en el pódcast Ciudades pospandemia – Lo urbano: tan formal como informal (29-09-2021)
- Os derradeiros espazos vitais (17-07-2021)
- Iago Carro: "El lugar de las residencias no se decide por la calidad de vida" (20-06-2020)
Actividades
Presentacións
Ser mayor en Tajo-Salor
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca Tajo-Salor
Ser mayor en Tajo-Salor
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca Tajo-Salor
Octubre 2020 - Abril 2021
|
Tajo-Salor (Extremadura)
En colaboración con:
Canicca
Tipo:
Estudio urbano
Microproceso participativo
Publicación
Microproceso participativo
Publicación
Diagnóstico territorial desde la perspectiva del envejecimiento en la comarca extremeña de Tajo-Salor, compuesta por 15 municipios situados al noroeste de Cáceres con una población total en 2019 de casi 26.000 habitantes, de los que algo más del 25% son mayores de 65 años, y una deriva demográfica regresiva desde mediados del siglo XX.
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
* Premio de Urbanismo y Ordenación del Territorio de la Comunidad Autónoma de Extremadura del año 2021 en la modalidad "Planificación o propuestas para la revalorización de recursos urbanísticos".
Estudio a nivel territorial y local de todos los núcleos del ámbito en torno a cuestiones como los equipamientos específicos relacionados con las personas mayores (residencias, centros de día, hogares del pensionista, parques biosaludables, etc.), las opciones de movilidad disponibles o el estado de sus espacios públicos en términos de accesibilidad y usabilidad, incluyendo la cartografía de todos los lugares para sentarse en cada uno de los núcleos analizados (entendiendo que los bancos y otros elementos son la unidad mínima de cuidado y un aspecto esencial de la calidad del espacio urbano).
* Premio de Urbanismo y Ordenación del Territorio de la Comunidad Autónoma de Extremadura del año 2021 en la modalidad "Planificación o propuestas para la revalorización de recursos urbanísticos".
Do descampado á burbulla do alugueiro: outras arquitecturas e urbanismos na cidade contemporánea [Web]
Do descampado á burbulla do alugueiro: outras arquitecturas e urbanismos na cidade contemporánea
Setembro 2019 - Xaneiro 2020
|
Normal, UDC (A Coruña)
Tipo:
Curso
Roteiro comentado
Roteiro comentado
Curso de 30 horas desenvolvido en Normal (Campus de Riazor, UDC) como introdución ás cousas e procesos urbanos que, tendo un impacto directo na vida nas cidades actuais, enfróntanse a un debate público inexistente ou limitado, moitas das veces por mor dunha falta de recoñecemento académico, institucional ou mediático.
A partir dunha perspectiva crítica-pero-optimista, baseada na premisa de que «a cidade contemporánea non é máis fea cada día: é cada día máis rica» (Manuel de Solà-Morales, 2006), durante o curso estudáronse diferentes pezas e acontecementos urbanos que, ou ben suxiren novos entendementos para conceptos de uso popular como patrimonio, paisaxe ou interese público, ou ben introducen novos termos que posibilitan lecturas cidadás máis complexas da realidade actual (desde comúns urbanos, xentrificación ou dereito á cidade, ata terrain vague, terceira paisaxe ou cidade xenérica).
A partir dunha perspectiva crítica-pero-optimista, baseada na premisa de que «a cidade contemporánea non é máis fea cada día: é cada día máis rica» (Manuel de Solà-Morales, 2006), durante o curso estudáronse diferentes pezas e acontecementos urbanos que, ou ben suxiren novos entendementos para conceptos de uso popular como patrimonio, paisaxe ou interese público, ou ben introducen novos termos que posibilitan lecturas cidadás máis complexas da realidade actual (desde comúns urbanos, xentrificación ou dereito á cidade, ata terrain vague, terceira paisaxe ou cidade xenérica).
El mundo de los comunes
Contexto para una investigación sobre los comunes urbanos [Web]
El mundo de los comunes
Contexto para una investigación sobre los comunes urbanos
Septiembre - Diciembre 2019
En colaboración con:
Todo por la Praxis (TXP) + Enorme Studio
Tipo:
Proyecto de investigación
Exposición
Mesa de debate
Exposición
Mesa de debate
Recopilación de los materiales de trabajo realizados como parte de un proyecto de investigación sobre los comunes urbanos desarrollado por el Instituto Do It Yourself y cuya primera fase se materializó en la exposición Ciudad de los comunes, comisariada por Todo por la Praxis, diseñada por Enorme Studio e instalada en el IDYS (Madrid).
Las aportaciones a esta primera fase del proyecto de investigación consistieron en tres documentos de trabajo (una línea del tiempo, una recopilación de notas y una bibliografía) para contextualizar la cuestión de los comunes urbanos, así como los casos concretos recogidos en la exposición, en relación al campo de estudio de los comunes en general.
Las aportaciones a esta primera fase del proyecto de investigación consistieron en tres documentos de trabajo (una línea del tiempo, una recopilación de notas y una bibliografía) para contextualizar la cuestión de los comunes urbanos, así como los casos concretos recogidos en la exposición, en relación al campo de estudio de los comunes en general.
Medios
- Un lustro del último centro okupado (19-08-2023)
- O Lume Novo Asociativo de Lugo prepárase para queimar as mordazas policiais e municipais do último ano (21-06-2023)
- Participación no podcast Habitando – Participación e cidade (19-10-2021)
- A toma pola forza da Insumisa esfarela o soño da Marea (24-05-2018)
- A difícil relación entre o goberno da Marea Atlántica e o Centro Social Ocupado A Insumisa (16-01-2018)
Actividades
Publicaciones
Entre frontera y lugar: ¿cómo funcionan los límites del distrito de Usera? [Web]
Entre frontera y lugar: ¿cómo funcionan los límites del distrito de Usera?
Julio - Diciembre 2018 + Octubre - Noviembre 2019
|
Usera (Madrid)
Tipo:
Estudio urbano
Proceso participativo
Mesas de trabajo
Paseos comentados
Presentaciones
Publicación
Proceso participativo
Mesas de trabajo
Paseos comentados
Presentaciones
Publicación
Proyecto de estudio y aprendizaje colectivo sobre los problemas y cualidades urbanas que surgen alrededor del límite administrativo del distrito de Usera, un ámbito de la primera periferia sur de Madrid definido por el río Manzanares, la M-30, la M-40, la autovía de Toledo (A-42) y el paseo de Santa María de la Cabeza, que puede ser leido como una frontera urbana que dificulta la movilidad peatonal entre barrios y coarta el derecho a la ciudad de muchos colectivos y personas, pero también como un lugar singular donde, entre descampados, áreas en transformación, espacios infraestructurales y grandes piezas periféricas, aparecen valores y posibilidades relevantes para la vida en la ciudad contemporánea
Proyecto desarrollado con la colaboración de Todo por la Praxis y Carabancheleando como parte de Mirador Usera, un programa de innovación en cultura de proximidad promovido por Intermediæ / Matadero Madrid y la Junta Municipal del Distrito de Usera.
Proyecto desarrollado con la colaboración de Todo por la Praxis y Carabancheleando como parte de Mirador Usera, un programa de innovación en cultura de proximidad promovido por Intermediæ / Matadero Madrid y la Junta Municipal del Distrito de Usera.
Actividades
- Tejer otros entramados culturales (24-05-2023)
- Arquitectura situada y prácticas artísticas para la New European Bauhaus (09-06-2022)
- Econautas - Sintonizando el cambio (30-11-2019)
Publicaciones
PORSUPORTO
Ideas para a transformación dos terreos portuarios da Coruña [Web]
PORSUPORTO
Ideas para a transformación dos terreos portuarios da Coruña
Agosto 2018 - Febreiro 2019
|
A Coruña
En colaboración con:
Hábitat Social + Flu-or + Damián Romay
Tipo:
Estudo urbano
Proposta urbana
Presentacións
Mesa de debate
Proposta urbana
Presentacións
Mesa de debate
Proposta urbana para o "Concurso de ideas, con intervención de xurado, para a definición de estratexias de transformación do bordo litoral da cidade da Coruña, dende o dique de Abrigo até a praia de Oza" convocado polo Concello da Coruña, desenvolvida xunto a Hábitat Social, Flu-or e Damián Romay e definida como unha proposta en tres tempos para abrir o bordo litoral da Coruña aos usos urbanos, manter as actividades portuarias e consolidar a titularidade pública dos peiraos interiores da cidade.
* PORSUPORTO foi a proposta máis valorada polo xurado na primeira fase do concurso, na que se seleccionaron cinco dos proxectos presentados para continuar traballando. Tras a entrega da documentación definitiva e o desenvolvemento do proceso participativo no que a veciñanza da Coruña puido avaliar as propostas segundo cinco criterios establecidos na convocatoria (integración urbana entre porto e cidade, mobilidade e accesibilidade, sustentabilidade, modelo económico e participacipón cidadá), PORSUPORTO foi a proposta máis valorada en catro desas cinco categorías.
* PORSUPORTO foi a proposta máis valorada polo xurado na primeira fase do concurso, na que se seleccionaron cinco dos proxectos presentados para continuar traballando. Tras a entrega da documentación definitiva e o desenvolvemento do proceso participativo no que a veciñanza da Coruña puido avaliar as propostas segundo cinco criterios establecidos na convocatoria (integración urbana entre porto e cidade, mobilidade e accesibilidade, sustentabilidade, modelo económico e participacipón cidadá), PORSUPORTO foi a proposta máis valorada en catro desas cinco categorías.
Medios
- Debe condicionar o pago da débeda do porto exterior a trascendental reordenación da fachada marítima? (18-09-2025)
- Participación en el pódcast La casa de la casa – Playa (21-05-2025)
- Os requisitos do polémico proceso de licitación do Máster Plan Coruña Marítima que alonxan aos profesionais locais (16-05-2025)
- O "evento cidadán" da Comisión Coruña Marítima búrlase do significado de participación cidadá (09-05-2025)
- Los usos de la fachada marítima, a debate hoy en el Circo de Artesáns (08-07-2024)
- A AC Alexandre Bóveda reflexiona con expertos sonbre que facer coa fachada marítima (04-07-2024)
- El puerto de A Coruña, una ciudad por construir (05-05-2024)
- Participación no programa Barrios 2030 – Prosperidade (23-09-2022)
- Los muelles interiores: otro futuro posible (26-12-2021)
- Dos enfoques para un puerto (03-01-2021)
- 'Porsuporto', mejor posicionado (04-04-2019)
- Un cambio paso a paso y por sectores (09-03-2019)
- Autores de la idea más votada del concurso portuario critican la exclusión de otras diez (12-01-2019)
- Una solución para los muelles por etapas y con un carácter participativo (30-12-2018)
- Meter a cidade (á xente) no porto (09-08-2018)
- Máis novas na páxina web do proxecto
Actividades
- Debate sobre usos da fachada marítima (08-07-2024)
- Modelo urbano e bordo litoral (14-07-2022)
- Dársenas disputadas: Roteiro crítico arredor dos usos presentes e futuros da costa coruñesa (30-06-2019)
- Mesa redonda sobre os cinco proxectos gañadores do concurso de ideas para a transformación do bordo litoral da Coruña (01-03-2019)
Presentacións
- O porto interior da Coruña: un espazo de oportunidade para hoxe ou para sempre? (18-11-2024)
- PORSUPORTO (01-03-2019)
- PORSUPORTO (27-02-2019)
Publicacións
- Titularidade pública, reserva de futuros (2021)
- PORSUPORTO (2019)
Co urbanismo nos talóns
Impulso dunha comunidade de aprendizaxe arredor dos territorios habitados da Coruña que o urbanismo vixente propón transformar [Web]
Co urbanismo nos talóns
Impulso dunha comunidade de aprendizaxe arredor dos territorios habitados da Coruña que o urbanismo vixente propón transformar
Setembro 2017 - Febreiro 2018
|
A Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Proceso participativo
Roteiros comentados
Presentacións
Mesas de debate
Proceso participativo
Roteiros comentados
Presentacións
Mesas de debate
Proxecto para impulsar unha comunidade de aprendizaxe e práctica arredor dos territorios habitados da Coruña que o urbanismo vixente propón transformar, un proceso que implicou a identificación e o traballo coas veciñanzas directamente afectadas pola presión urbanística do PXOM: aquelas que nalgún momento poderían ser desprazadas dos seus lugares de residencia por habitar en edificacións que o planeamento vixente contempla eliminar ou transformar radicalmente.
Traballo realizado como parte do programa de proxectos de innovación social para 2017 do Co-Lab, o Laboratorio Cidadán da Coruña impulsado pola Concellaría de Participación e Innovación Democrática do Concello da Coruña.
Traballo realizado como parte do programa de proxectos de innovación social para 2017 do Co-Lab, o Laboratorio Cidadán da Coruña impulsado pola Concellaría de Participación e Innovación Democrática do Concello da Coruña.
Medios
- La pequeña 'aldea' que sobrevive en medio de Visma, en A Coruña, ante las futuras 4.000 viviendas nuevas: "Nací, crecí, moriré y me enterrarán aquí" (28-08-2026)
- Participación no podcast Habitando – Participación e cidade (19-10-2021)
- Participación no programa Ondas do cárcere – Ergosfera (09-03-2018)
- Aprender del ofimático: una lección para impulsar un urbanismo integrador (28-01-2018)
- Debate sobre urbanismo, en el centro cívico de Eirís (14-12-2017)
- Cando o crecemento da cidade te expulsa da túa casa (14-12-2017)
- Cuando el crecimiento de la ciudad te expulsa de tu casa (14-12-2017)
- Bajo la amenaza del PGOM (26-11-2017)
- El plan general programa la desaparición de 70 pequeños núcleos con 1.200 viviendas (25-11-2017)
- Recorrido entre San José y O Portiño para conocer el urbanismo coruñés (29-10-2017)
- Participación en el programa El Desinformativo (02-10-2017)
- Participación no podcast Habitando – Proxectos de urbanismo e participación cidadá (02-10-2017)
- Máis novas na páxina web do proxecto
Publicacións
- Com o urbanismo nos talões (2018)
Actividades
- Tejer otros entramados culturales (24-05-2023)
Plan de urbanidad para la avenida de Lavedra [Web]
Plan de urbanidad para la avenida de Lavedra
Septiembre 2016 - Enero 2017
|
A Coruña
Tipo:
Estudio urbano
Propuesta urbana
Paseo comentado
Presentación
Propuesta urbana
Paseo comentado
Presentación
Desarrollo de los "Estudios previos para la integración paisajística, ordenación y conectividad peatonal y ciclable de los bordes de la Avenida da Vedra en el tramo entre el viaducto de Ponte da Pedra y la salida de la AP-9", un documento técnico, finalmente denominado "Plan de urbanidad para la avenida de Lavedra", promovido por la Concejalía de Regeneración Urbana y Derecho a la Vivienda del Ayuntamiento de A Coruña.
Medios
- Alfonso Molina busca en el pasado su futuro: de carretera a autovía para convertirse en una avenida urbana (22-11-2024)
- Participación en el pódcast Nuevas Coordenadas – Trabajo de campo, con Ergosfera (24-08-2024)
- La odisea de llegar al campus (16-09-2018)
- Participación en el programa El Desinformativo (02-10-2017)
- El Ayuntamiento plantea teñir de rojo la principal arteria de la ciudad (09-08-2017)
- Participación no programa Cuac Está a pasar!? – Urbanismo, pontes, barbarie e outras cousas do viver (23-02-2017)
- «El somier valla me parece una solución maravillosa» (01-02-2017)
- "Alfonso Molina está poblada por peatones y vecinos, además de por conductores" (01-02-2017)
- Participación en el programa Voces de A Coruña (31-01-2017)
- El futuro de Alfonso Molina, más avenida y menos autopista (11-10-2016)
- Más noticias en la página web del proyecto
Actividades
- Avenida da Vedra. Barreira ou barrio? (27-07-2017)
- Avenida da Vedra. Barreira ou barrio? (26-07-2017)
Reorganización do municipio da Coruña en distritos [Web]
Reorganización do municipio da Coruña en distritos
Setembro 2015 - Decembro 2016
|
A Coruña
Tipo:
Estudo urbano
Proceso participativo
Proposta urbana
Proceso participativo
Proposta urbana
Traballo no proceso de reorganización do municipio da Coruña en distritos, promovido polas concellarías de Participación e Innovación Democrática e Rexeneración Urbana e Dereito á Vivenda do Concello da Coruña, que consistiu no desenvolvemento dos estudos previos, o acompañamento do proceso participativo co que se vehiculou o proxecto, a análise dos seus resultados e a elaboración dunha proposta inicial de división municipal en distritos.
Actividades
Cousa de Elviña [Web]
Cousa de Elviña
Xuño - Xullo 2016
|
Elviña (A Coruña)
Tipo:
Estudo urbano
Exposicións
Instalacións
Presentación
Debate aberto
Exposicións
Instalacións
Presentación
Debate aberto
Proxecto de produción, difusión e debate público dun informe técnico sobre por que non se deben desaloxar e destruir dúas das vivendas da Pereiroa ameazadas polos plans urbanísticos para Elviña (A Coruña).
O traballo, realizado como parte do programa Expontáneas da Concellaría de Cultura, Deporte e Coñecemento do Concello da Coruña, materializouse mediante a súa exposición en formato gráfico nos centros institucionais onde se decidirá o futuro do ámbito (o Concello da Coruña, a Concellaría de Rexeneración Urbana e Dereito á Vivenda e a sede do Ministerio de Fomento na Coruña), rematando cunha xornada de actividades en Elviña na que se fixo un roteiro pola zona afectada polo plan parcial e a ampliación da avenida, unha presentación dos resultados da investigación realizada e un debate público coa veciñanza sobre as alternativas aos plans vixentes que contemplen a conservación das vivendas, as árbores e parte das trazas camiñeiras e catastrais ameazadas.
O traballo, realizado como parte do programa Expontáneas da Concellaría de Cultura, Deporte e Coñecemento do Concello da Coruña, materializouse mediante a súa exposición en formato gráfico nos centros institucionais onde se decidirá o futuro do ámbito (o Concello da Coruña, a Concellaría de Rexeneración Urbana e Dereito á Vivenda e a sede do Ministerio de Fomento na Coruña), rematando cunha xornada de actividades en Elviña na que se fixo un roteiro pola zona afectada polo plan parcial e a ampliación da avenida, unha presentación dos resultados da investigación realizada e un debate público coa veciñanza sobre as alternativas aos plans vixentes que contemplen a conservación das vivendas, as árbores e parte das trazas camiñeiras e catastrais ameazadas.
Medios
- A marxe dereita de Elviña, máis de dez anos de loita: «Volveriámolo facer» (03-08-2025)
- Participación no programa Nós, a fondo – Ofimático: remendar unha desfeita (31-01-2020)
- A longa batalla de Elviña (31-01-2019)
- Participación no programa Cuac Está a pasar!? – Urbanismo, pontes, barbarie e outras cousas do viver (23-02-2017)
- "Elviña é un barrio, non só un espazo por onde a 'verdadeira' cidade pode crecer" (12-07-2016)
- La vieja Elviña, en pie y con memoria (12-07-2016)
- Participación no programa Cuac Está a pasar!? – A cidade do capital (12-11-2015)
- Participación no programa Ondas do cárcere – Elviña non se vende. Deféndese (30-01-2015)
Actividades
- Tejer otros entramados culturales (24-05-2023)
Peripheral and ever-unfinished territories. Good manners for radicalize and let be
Proposal for the Europan 13 - A Coruña: The scene at the estuary mouth
Peripheral and ever-unfinished territories. Good manners for radicalize and let be
Proposal for the Europan 13 - A Coruña: The scene at the estuary mouth
April - June 2015
|
As Xubias - A Pasaxe (A Coruña)
Type:
Urban study
Urban proposal
Urban proposal
Urban proposal for the area of As Xubias - A Pasaxe next to the Burgo estuary presented to the ideas competition EUROPAN 13. A Coruña: The scene at the estuary mouth.
**Otras naturalezas**
Tipo:
Estudio urbano
Exposición
Instalación
Exposición
Instalación
Instalación de Flu-or en el espacio Hangar de Test (C/ Barcelona 58, A Coruña) en la que colaboramos con una proyección sobre los resultados de la microinvestigación 5 km de ruta en busca de las otras naturalezas de la ciudad (realizada en 2013 como parte del proyecto Tomar medidas) y algunos pequeños avances realizados posteriormente sobre la gestión del diseño y mantenimiento de las zonas verdes y sobre la creación de las huertas urbanas municipales en A Coruña.
Tomar medidas
Cinco acercamientos pseudocientíficos a un gran eje metropolitano en transformación [Web]
Tomar medidas
Cinco acercamientos pseudocientíficos a un gran eje metropolitano en transformación
Diciembre 2013 - Febrero 2014
|
A Coruña
Tipo:
Estudios urbanos
Exposición
Instalación
Paseo comentado
Taller
Exposición
Instalación
Paseo comentado
Taller
Conjunto de estudios y actividades relacionadas con el cuestionamiento de algunos de los procesos de transformación urbana implícitos en los conceptos trabajados en la exposición As tácticas do adversario, comisariada por Manuel Segade en Normal (el espacio de intervención cultural de la UDC) y de cuya programación paralela formó parte este proyecto.
El proyecto partió de una doble proposición (tomar medidas -medir- para tomar medidas -hacer-) planteada mediante cinco acciones en las que, junto a colaboradores y participantes, se analizaron cuestiones muy heterogéneas, siempre en torno al eje metropolitano de la avenida de Arteixo (A Coruña), y con el nexo común de la medición, a través de algún grado de intervención, de una serie de condiciones urbanas que consideramos de gran interés contemporáneo: "5 km de ruta en busca de las otras naturalezas de la ciudad", "10 lecturas instantáneas de una posible est-ética de la crisis", "Instrucciones de uso para 20.000 m2 de espacio libre asociado a un centro comercial", "Valores de lo micro a través de 8 enclaves en la marea urbanizadora" y "24 horas en una centralidad emergente".
El proyecto partió de una doble proposición (tomar medidas -medir- para tomar medidas -hacer-) planteada mediante cinco acciones en las que, junto a colaboradores y participantes, se analizaron cuestiones muy heterogéneas, siempre en torno al eje metropolitano de la avenida de Arteixo (A Coruña), y con el nexo común de la medición, a través de algún grado de intervención, de una serie de condiciones urbanas que consideramos de gran interés contemporáneo: "5 km de ruta en busca de las otras naturalezas de la ciudad", "10 lecturas instantáneas de una posible est-ética de la crisis", "Instrucciones de uso para 20.000 m2 de espacio libre asociado a un centro comercial", "Valores de lo micro a través de 8 enclaves en la marea urbanizadora" y "24 horas en una centralidad emergente".
Medios
- Cuando lo verde se convierte en negocio (08-07-2014)
- A xestión das zonas verdes: un espazo máis para o lucro privado (07-07-2014)
- Pequeñas joyas olvidadas (30-04-2014)
- El bar se reinventa ante la crisis (19-12-2013)
- Analistas de la avenida de Arteixo (14-12-2013)
- Participación no programa Recendo (26-11-2013)
Presentaciones
ZTC
Zona Temporalmente Controlada [Web]
Tipo:
Proxecto de investigación
Estudo urbano
Exposición
Instalación
Mesa de debate
Estudo urbano
Exposición
Instalación
Mesa de debate
Proxecto expositivo comisariado por Cristina Canto e desenvolvido a partir dunha investigación sobre a videovixilancia como dispositivo de control e como forma de comunicación expandida, un traballo que se materializou mediante unha instalación que converteu a Zona “C” nunha Zona Temporalmente Controlada, expandida globalmente a través das redes telemáticas e localmente mediante a visibilización da vixilancia nos percorridos urbanos que conectan o espazo co resto do centro histórico de Santiago de Compostela.
Medios
- ZTC: Una guía de los espacios videovigilados y de cómo desactivar las cámaras (13-12-2013)
- Unha instalación en Compostela reflexiona sobre a videovixilancia (25-11-2013)
- Zona Temporalmente Controlada: Unha guía dos espazos videovixiados e de como desactivar as cámaras (22-11-2013)
- Máis novas na páxina web do proxecto
Actividades
- Plétora, el marco (30-01-2014)
Procesos habitados
Análisis comparativo de las máquinas arquitectónicas de vivienda para contextos en crisis de habitabilidad
Procesos habitados
Análisis comparativo de las máquinas arquitectónicas de vivienda para contextos en crisis de habitabilidad
Mayo - Julio 2012
En colaboración con:
Plácido Lizancos Mora
Tipo:
Proyecto de investigación
Proyecto de investigación sobre la condición procesual de la arquitectura dentro de las políticas y formas de acceso a la vivienda, un trabajo con dos objetivos principales: 1) diseñar una forma de representación gráfica de los procesos arquitectónicos que incluya sintéticamente tanto a los objetos construidos como a los agentes, tipos de relaciones, recursos y tiempos que caracterizan a las intervenciones; y 2) probar la nueva herramienta gráfica con un grupo significativo de proyectos arquitectónicos de vivienda masiva desarrollados en contextos en crisis de habitabilidad.
Proyecto desarrollado en colaboración con Plácido Lizancos (Departamento de Representación y Teoría Arquitectónica, UDC) y financiado por la Vicerrectoría de Cultura y Comunicación de la Universidad de A Coruña (VI Convocatoria de Axudas a Proxectos de Investigación en Cooperación ao Desenvolvemento - Fondo 0,7 da UDC).
Proyecto desarrollado en colaboración con Plácido Lizancos (Departamento de Representación y Teoría Arquitectónica, UDC) y financiado por la Vicerrectoría de Cultura y Comunicación de la Universidad de A Coruña (VI Convocatoria de Axudas a Proxectos de Investigación en Cooperación ao Desenvolvemento - Fondo 0,7 da UDC).
Inditex / Ciudad / Capital
Una microinvestigación sobre las materializaciones del capitalismo desde A Coruña metropolitana
Inditex / Ciudad / Capital
Una microinvestigación sobre las materializaciones del capitalismo desde A Coruña metropolitana
Abril 2012
|
E.T.S. de Arquitectura, UDC (A Coruña)
Tipo:
Taller
Taller de investigación colectiva sobre algunas las materializaciones urbanas del capitalismo a través del caso de Inditex en A Coruña metropolitana, una actividad realizada como parte del IV Festival de Arquitectura y Arquitectura de Interiores de la ETSAC - This is tomorrow, organizado por el colectivo FETSAC.
Medios
- Participación no programa Recendo (26-11-2013)
¿Cómo se produce hoy la diferencia? Guantánamo y otros territorios de excepción
¿Cómo se produce hoy la diferencia? Guantánamo y otros territorios de excepción
Abril 2011
|
Base Naval de la Bahía de Guantánamo (Cuba)
Tipo:
Proyecto de investigación
Estudio urbano
Presentaciones
Estudio urbano
Presentaciones
Proyecto de investigación sobre las formas a través de las cuales se materializa hoy en día la diferencia radical a partir del estudio de las condiciones y tecnologías que posibilitan la existencia de un territorio de excepción tan extremo como la Base Naval de la Bahía de Guantánamo (Cuba), un espacio de castigo y violencia imperial gestionado por EE. UU. y denunciado por la mayoría de organizaciones sociopolíticas y humanitarias del planeta, pero que la impotente comunidad internacional transige hasta la fecha.
Presentaciones
Actividades
Medios
- Participación no programa Recendo (26-11-2013)
Popmetropolis
Metrópole e videoxogos
Popmetropolis
Metrópole e videoxogos
Novembro 2009 + Decembro 2010
|
Café de Macondo + Fundación Luis Seoane (A Coruña)
En colaboración con:
Rosendo González Núñez + Universidade Invisíbel
Tipo:
Proxecto de investigación
Exposicións
Exposicións
Proxecto de investigación sobre as novas posibilidades de lectura do urbano que abren os videoxogos, desenvolvido xunto a Rosendo González e compartido en formato de exposición pública no Café de Macondo (2009) e na Fundación Luis Seoane (2010), ambas como parte dos Obradoiros de Cultura Contemporánea organizados pola Universidade Invisíbel.
Cultura (pop)ular. Primeira industria cultural (por diante do cine ou da televisión) e medio practicamente inexplorado pola crítica, os videoxogos definen novos espazos de interacción social, problematizan de forma crecente a relación real-virtual, forman parte de narrativas multimedia que inflúen en procesos globais, cuestionan modos clásicos de comunicación, etc. Dentro desta panorámica achegarémonos de xeito especial a SimCity (videoxogo de xestión metropolitana de gran popularidade) como un tipo de alegoría (informática) do noso habitar cotián nun espazo metropolitano que se asemella cada vez máis a un videoxogo.
Cultura (pop)ular. Primeira industria cultural (por diante do cine ou da televisión) e medio practicamente inexplorado pola crítica, os videoxogos definen novos espazos de interacción social, problematizan de forma crecente a relación real-virtual, forman parte de narrativas multimedia que inflúen en procesos globais, cuestionan modos clásicos de comunicación, etc. Dentro desta panorámica achegarémonos de xeito especial a SimCity (videoxogo de xestión metropolitana de gran popularidade) como un tipo de alegoría (informática) do noso habitar cotián nun espazo metropolitano que se asemella cada vez máis a un videoxogo.
Vallecas Abierto: ¿Cómo nos van a ayudar con su arte?
Vallecas Abierto: ¿Cómo nos van a ayudar con su arte?
Febrero 2010
|
Casa de América + Puente de Vallecas (Madrid)
Colaboración con:
Teddy Cruz + m7red
Tipo:
Microintervención urbana
Microproceso participativo
Microproceso participativo
Microintervención urbana en la fachada de la Casa de América y activación de su interior a través de un proceso de trabajo participado con agentes y organizaciones sociales de Puente de Vallecas con el objetivo de conceptualizar colectivamente un proyecto posterior en el propio distrito.
Proyecto de Teddy Cruz (San Diego, EE. UU.) junto a m7red (Buenos Aires, Argentina) en el que colaboramos en las fases de trabajo desarrolladas en Madrid como parte de las actividades de Madrid Abierto 2009-2010.
Proyecto de Teddy Cruz (San Diego, EE. UU.) junto a m7red (Buenos Aires, Argentina) en el que colaboramos en las fases de trabajo desarrolladas en Madrid como parte de las actividades de Madrid Abierto 2009-2010.
As Atochas - Monte Alto: o xenérico e máis aló
A cidade dos barrios
As Atochas - Monte Alto: o xenérico e máis aló
A cidade dos barrios
Novembro 2009
|
As Atochas - Monte Alto (A Coruña)
Tipo:
Estudo urbano
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Estudo urbano, actividades participativas e microintervención no barrio das Atochas - Monte Alto desenvolvidos como parte de A cidade dos barrios, unha plataforma de reflexión sobre a cidade da Coruña e o seu urbanismo desde a escala dos barrios promovida pola Delegación da Coruña do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia e coordinada polo Estudio MMASA.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir (Hábitat Social), Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir (Hábitat Social), Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Medios
- Ciudadanos que proponen y disponen (11-09-2010)
- Galicia descubre el urbanismo participativo (30-08-2010)
- La periferia más céntrica (20-11-2009)
- Monte Alto critica gracias a una iniciativa del COAG la presión urbanística que sufre (20-11-2009)
- Los arquitectos sugieren a los vecinos intervenir en la plaza de España (15-11-2009)
Presentacións
- As Atochas - Monte Alto: o xenérico e máis aló (19-11-2009)
Publicacións
Matogrande: urbanismo con básicos de xardín
A cidade dos barrios
Matogrande: urbanismo con básicos de xardín
A cidade dos barrios
Outubro 2009
|
Matogrande (A Coruña)
Tipo:
Estudo urbano
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Presentación
Publicación
Estudo urbano, actividades participativas e microintervención no barrio de Matogrande desenvolvidos como parte de A cidade dos barrios, unha plataforma de reflexión sobre a cidade da Coruña e o seu urbanismo desde a escala dos barrios promovida pola Delegación da Coruña do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia e coordinada polo Estudio MMASA.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir -hoxe Hábitat Social-, Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Ademais da organización de actos públicos e un estudo de escala municipal, A cidade dos barrios promoveu unha serie de actividades en oito barrios da cidade (desenvolvidas por Desescribir -hoxe Hábitat Social-, Ergosfera, Grupo Dodó e Pescadería 20) co obxectivo de experimentar con outras maneiras de entrar en contacto cos territorios e as súas veciñanzas, dando lugar a accións de visibilización dos seus problemas e potencialidades inaccesibles desde as metodoloxías de análise urbanística convencionais.
Medios
- Ciudadanos que proponen y disponen (11-09-2010)
- Galicia descubre el urbanismo participativo (30-08-2010)
- Un estudio del COAG desvela que los vecinos de Matogrande se sienten aislados peatonalmente (23-10-2009)
- Los vecinos de Matogrande critican el ruido del tráfico y la falta de zonas verdes (23-10-2009)
- El COAG y el Ayuntamiento inician un chequeo a los barrios (16-10-2009)
- El Concello se compromete a debatir las demandas de los vecinos sobre el PGOM (16-10-2009)
Presentacións
- Matogrande: urbanismo con básicos de xardín (22-10-2009)
Publicacións
Mapa dos desexos: Ferrol Vello
Mapa dos desexos: Ferrol Vello
Xullo 2009
|
Ferrol Vello (Ferrol)
Colaboración con:
Francesca Tiri + A.V. de Ferrol Vello
Tipo:
Microproceso participativo
Microintervención urbana
Microintervención urbana
Acción participativa desenvolvida por Francesca Tiri, estudante de arquitectura do Politecnico di Torino, na que colaboramos xunto á A.V. de Ferrol Vello nos traballos de produción e coordinación, unha oportunidade para experimentar outros modos de entender a aproximación a un lugar, activalo a través dunha actividade pública e reflexionar colectivamente sobre os porqués do seu abandono e as súas posibilidades de futuro.
As fases do traballo nas que colaboramos foron a mobilización e difusión previas, a limpeza do soar e a acción propiamente dita, composta á súa vez de tres actividades para construír o diálogo coa veciñanza (o "mapa dos desexos", o "panel dos recordos" e o "mapa de Gulliver") e unha comida colectiva como peche.
As fases do traballo nas que colaboramos foron a mobilización e difusión previas, a limpeza do soar e a acción propiamente dita, composta á súa vez de tres actividades para construír o diálogo coa veciñanza (o "mapa dos desexos", o "panel dos recordos" e o "mapa de Gulliver") e unha comida colectiva como peche.
Medios
Chiringoplaza
Chiringoplaza
Junio 2009
|
As Lagoas (A Coruña)
En colaboración con:
Proxecto Zero + Rede de Dereitos Sociais (RDS)
Tipo:
Microintervención urbana
Microintervención urbana experimental y colectiva, desarrollada junto a Proxecto Zero y la Rede de Dereitos Sociais, en un espacio ¿vacío? y de propiedad difusa situado en el paseo del Alcalde Francisco Vázquez (As Lagoas, A Coruña) como forma de posibilitar nuevos usos, pero también nuevas actuaciones autónomas.
El proyecto pretendía construir a través de forma y materialidad a 3 €/m2 un espacio público cuyas condiciones como lugar manipulable y resignificable se mantuviesen intactas tras la intervención, una cuestión posteriormente remarcada por el hecho de que, al no existir mecanismos para la transformación del espacio público por parte de la propia ciudadanía, las obras fueron paralizadas por la policía por no contar con los permisos oportunos.
El proyecto pretendía construir a través de forma y materialidad a 3 €/m2 un espacio público cuyas condiciones como lugar manipulable y resignificable se mantuviesen intactas tras la intervención, una cuestión posteriormente remarcada por el hecho de que, al no existir mecanismos para la transformación del espacio público por parte de la propia ciudadanía, las obras fueron paralizadas por la policía por no contar con los permisos oportunos.
Medios
- Participación no programa Recendo (26-11-2013)
- Ciudadanos que proponen y disponen (11-09-2010)
- Galicia descubre el urbanismo participativo (30-08-2010)
Xornadas de produción masiva de documentos: As Atochas
Xornadas de produción masiva de documentos: As Atochas
Abril 2009
|
E.T.S. de Arquitectura, UDC (A Coruña)
En colaboración con:
Proxecto Zero
Tipo:
Obradoiro
Estudo urbano
Estudo urbano
Xornadas de traballo colectivo convocadas xunto a Proxecto Zero para, por unha parte, avanzar na representación do barrio das Atochas (A Coruña) a través das ferramentas gráficas e conceptuais que empregamos para proxectar a "arquitectura de calidade"; e por outra, buscar as relacións entre a súa estrutura urbana (escala, densidade, morfoloxía, espazos públicos, soares, posición na cidade, etc.) e un hipotético manifesto de calidades urbanísticas definidas por nocións como o seu grao de activismo social, a súa consideración como "tapón urbanístico" por parte dos poderes públicos, a forte percepción de identidade que manexan os seus habitantes ou as derivas especuladoras que o definen na actualidade.
A segunda das xornadas desenvolveuse como parte de Circo - Festival de Arquitectura '09, a primeira edición da FETSAC.
A segunda das xornadas desenvolveuse como parte de Circo - Festival de Arquitectura '09, a primeira edición da FETSAC.
Medios
- Producción masiva de documentos (02-04-2009)
Expohabitares
Expohabitares
Diciembre 2008
|
Palacio de Congresos e Exposicións de Galicia (Santiago de Compostela)
Tipo:
Exposición
Instalación
Instalación
Diseño y autocontrucción de la exposición-instalación Habitares. Las ciudades de los ciudadanos, una muestra paralela a la publicación del libro homónimo derivado de la primera fase de un proyecto de investigación coordinado por Luciano G. Alfaya y Patricia Muñiz y desarrollado por varios de nosotros y otros arquitectos e ingenieros, que se dispuso en el Palacio de Congresos e Exposicions de Galicia (Santiago de Compostela) durante el desarrollo del II Foro Internacional Cidade, Territorio e Urbanismo.
El proyecto consistió en distorsionar las prioridades convencionales del concepto exposición hasta convertirlo en una instalación de estancia que simplemente ampliara las posibilidades de uso del interior y de la entrada del palacio de congresos. Básicamente, se redujo el contenido del libro a fotografías, pero se duplicó su número y se dispusieron como fondo de una multitud de salas generadas a través de "paredes" formadas por vallas de obra transportables. Las estancias, a su vez, se acabaron de conformar con una gran cantidad de sofás, de segunda mano y alquilados, y varios somieres que funcionaron como puntos de distribución de conocimiento libre, ya que una buena parte del presupuesto se dedicó a fotocopiar textos y documentos con licencia abierta relacionados con la ciudad y sus procesos de transformación.
El proyecto consistió en distorsionar las prioridades convencionales del concepto exposición hasta convertirlo en una instalación de estancia que simplemente ampliara las posibilidades de uso del interior y de la entrada del palacio de congresos. Básicamente, se redujo el contenido del libro a fotografías, pero se duplicó su número y se dispusieron como fondo de una multitud de salas generadas a través de "paredes" formadas por vallas de obra transportables. Las estancias, a su vez, se acabaron de conformar con una gran cantidad de sofás, de segunda mano y alquilados, y varios somieres que funcionaron como puntos de distribución de conocimiento libre, ya que una buena parte del presupuesto se dedicó a fotocopiar textos y documentos con licencia abierta relacionados con la ciudad y sus procesos de transformación.
Sentad@s [Web]
Sentad@s
Marzo - Abril 2008
|
As Atochas - Monte Alto (A Coruña)
En colaboración con:
C.S.O. Casa das Atochas
Tipo:
Microintervención urbana
Microintervención urbana que consistió en la instalación de cuatro tipos de bancos urbanos autocontruidos en los espacios públicos de As Atochas - Monte Alto (A Coruña), una acción planteada como forma de presentación en el barrio y como muestra de la potencialidad creativa y de la condición de proceso político emergente del nuevo Centro Social Okupado Casa das Atochas, pero también como crítica al proceso de desintegración conceptual del banco urbano y como visibilización de las posibilidades ciudadanas de autogestión del espacio público.
Medios
- Participación no programa Recendo (26-11-2013)
- Ciudadanos que proponen y disponen (11-09-2010)
- Galicia descubre el urbanismo participativo (30-08-2010)
- Monte Alto recupera la rebeldía (18-05-2008)
Kill+Peixes [Web]
Kill+Peixes
Agosto 2007 - Marzo 2008
|
Quilmas (Carnota)
Tipo:
Proyecto de investigación
Proyecto de investigación sobre la controversia en torno a las consecuencias territoriales y urbanísticas del desarrollo de la acuicultura en Galicia centrado en el caso de la ampliación de la piscifactoría de Quilmas (Carnota).
Aunque el proyecto, iniciado a partir de una idea de los arquitectos Juan Creus, Covadonga Carrasco y Carlos Pita, tenía como objetivo la realización de una pequeña exposición y/o publicación sobre el caso de Quilmas (incluyendo la producción de alternativas arquitectónicas al proyecto aprobado por la Xunta de Galicia), sólo logramos producir una recopilación de información muy básica, un par de textos muy alejados de los objetivos concretos de la investigación, un foro digital y un esquema del sector acuícola en Galicia que desvelaba la escala de un problema al que no supimos enfrentarnos de una forma más operativa.
Aunque el proyecto, iniciado a partir de una idea de los arquitectos Juan Creus, Covadonga Carrasco y Carlos Pita, tenía como objetivo la realización de una pequeña exposición y/o publicación sobre el caso de Quilmas (incluyendo la producción de alternativas arquitectónicas al proyecto aprobado por la Xunta de Galicia), sólo logramos producir una recopilación de información muy básica, un par de textos muy alejados de los objetivos concretos de la investigación, un foro digital y un esquema del sector acuícola en Galicia que desvelaba la escala de un problema al que no supimos enfrentarnos de una forma más operativa.
Ciudad doméstica [Web]
Ciudad doméstica
Marzo 2007
|
E.T.S. de Arquitectura, UDC (A Coruña)
Tipo:
Taller
Taller de investigación y desarrollo de propuestas sobre la capacidad del espacio público para acoger funciones domésticas como vía complementaria de acción y posicionamiento en el mediatizado contexto del "problema de la vivienda".
Aunque el taller estaba planteado como un proceso de varias fases, finalmente solo se desarrolló la primera de ellas: una doble jornada en la que se desarrollaron tres ponencias (José María Cardesín, Zaida Muxí y Juan Luis Dalda) y dos sesiones de trabajo en grupos y puesta en común.
Aunque el taller estaba planteado como un proceso de varias fases, finalmente solo se desarrolló la primera de ellas: una doble jornada en la que se desarrollaron tres ponencias (José María Cardesín, Zaida Muxí y Juan Luis Dalda) y dos sesiones de trabajo en grupos y puesta en común.
Medios
- Taller Ciudad doméstica [Ergosfera] (22-03-2007)
Injertables
Apariciones víricas de uso público adulterado [Web]
Injertables
Apariciones víricas de uso público adulterado
Julio 2006
|
Campus Universitario de Elviña (A Coruña)
Tipo:
Taller
Microintervenciones urbanas
Microintervenciones urbanas
Taller de autoconstrucción colectiva en el que durante una semana se realizaron una serie de microintervenciones urbanas, más y menos efímeras, en el Campus Universitario de Elviña (A Coruña), reconvirtiendo espacios residuales, en espera de ser operativos o excesivamente privatizados, en lugares de uso público para los habitantes del campus.
El taller contó con la colaboración de Basurama, Vari Caramés, David Castro, Santiago Cirugeda (Recetas Urbanas), Juan Creus, Uriel Fogué, Juan Freire, Pablo Gallego, Irisarri+Piñera, Carmen Lamela, Mi5 Arquitectos, Michael Moradiellos, Carlos Pita y Carlos Quintáns.
El taller contó con la colaboración de Basurama, Vari Caramés, David Castro, Santiago Cirugeda (Recetas Urbanas), Juan Creus, Uriel Fogué, Juan Freire, Pablo Gallego, Irisarri+Piñera, Carmen Lamela, Mi5 Arquitectos, Michael Moradiellos, Carlos Pita y Carlos Quintáns.
Medios
- Los participantes en el taller `injertables´ ultiman sus propuestas (22-07-2006)
- Una playa en el campus de Elviña (21-07-2006)
- Hacia un nuevo uso de los espacios (18-07-2006)
- A iniciativa "Injertables" fai do Campus de Elviña un centro de experimentación sobre os espazos públicos (18-07-2006)
- Acampada en el campus universitario de Elviña (16-07-2006)
- Injertables: apariciones víricas de uso público adulterado (03-07-2006)
- Estrategias para la revitalización de los espacios públicos urbanos (29-06-2006)
- "Queremos dar a conocer otras formas de ver el espacio urbano" (28-06-2006)
- Injertables: apariciones víricas de uso público adulterado (una revolución urbana silenciosa llega a Coruña) (27-06-2006)
Publicaciones