ERGOSFERA |  WEB |  ARCHIVO |  FLICK-R |  SLIDESHARE |  LINKS |  VIDEOBLOG

archivos de la categoría [ _ EVENTOS ]

TIQQUN - COMITÉ INVISIBLE / Universidade Popular de Corcubión + Universidade Invisibel / Casa das Atochas / 10+24 MARZO (20:30H)

cartel_tiqqun

+ info

sin comentarios

OBRADOIROS / PROXECTO DERRIBA + UNIVERSIDADE INVISÍBEL

pensamento_contemporaneo

sin comentarios

ESIXIMOS O DEREITO Á CIDADE!

manifesto_dereitoacidade

esiximos o dereito á cidade!

“O PXOM da Coruña, unha ilusión nada realista e pouco eco-lóxica”

dereitoacidade.blogaliza.org

Persoas individuais, colectivos culturais e sociais, asociacións veciñais e diversos espazos da sociedade civil coruñesa queremos manifestar a nosa disconformidade rotunda, ante a aprobación inicial (unilateralmente acordada desde o concello da Coruña incluso co informe desfavorable da XUNTA) dun PXOM (Plan Xeral de Ordenación Municipal), que se materializaría na formulación dun modelo de cidade insostible, laboral, ecolóxica e socialmente falando.

Expresamos a nosa disconformidade en forma de esixencia do Dereito á Cidade. Unha cidade, a de todas e todos, necesitada de procesos de diálogo social real, recibe un plan xeral inconcreto, escuro, dificilmente comprensible e contrariamente do que se quere facer ver, cun elevado déficit no que a participación e debate cidadán se refire.

A exclusiva presenza de administracións-partidos e centros de decisión económicos privados (lobbies económicos e grande empresariado da cidade) marca a ausencia dunha formulación dialogante e participativa cunha sociedade civil activa e recoñecible (asociacións culturais e sociais, agrupacións de profesionais, asociacións veciñais, colectivos de base,..) non tida en conta e francamente ausente do proceso de creación deste importantísimo plan de ordenación municipal. Un PXOM que demarca as liñas que dentro do termo “modelo de cidade” marcarán o futuro social, económico, cultural e ambiental da cidade. Grazas ao que lemos neste PXOM o futuro desta cidade semella inconsciente e francamente en suspenso.

Que modelo produtivo (económico) impón o PXOM?

O modelo de cidade terciaria que pretende, fala dun esquema insostible e irreal laboralmente falando, no que se substitúe un sistema produtivo máis heteroxéneo e diversificado por outro baseado en dous eixos de elevado custo ambiental e difícil consolidación económico-produtiva.

Primeiro, un ilóxico tecido de grandes superficies comerciais que socavan o pequeno e mediano comercio ,entregando ás traballadoras e traballadores a elevadas doses de precariedade laboral e impoñendo á cidadanía un modelo de consumo irracional moi por riba das demandas actuais e futuras da área metropolitana.

Segundo, un porto exterior (sobre o que pivotaría segundo o PXOM e o seu autor, Joan Busquets o tecido industrial e o futuro económico da cidade) tecnicamente cuestionado por persoal experto, administracións e cidadanía, sen uns orzamentos rigorosos e realistas, e dependente do proceso especulativo da venda dos peiraos do porto industrial actual; unha venda bloqueada polo estoupido da burbulla inmobiliaria nunha cidade onde o 15% das vivendas están actualmente baleiras.

Que modelo urbano (ambiental, territorial, social..) impón o PXOM?

O PXOM fala de “restablecer a relación co medio natural” algo que vai en clara confrontación coas directrices marcadas en relación á creación de novos recheos, megainfraestruturas, ou novos polígonos industriais e residenciais.

As grandes bolsas de zonas verdes nomeadas polo Plan dependen en gran medida de concellos limítrofes, algúns dos cales xa manifestaron a súa indispoñibilidade ante as intencións do municipio capitalino.

Tamén podemos afirmar que o que se supón un dos seus eixos centrais (a creación de vivendas de protección) é fume co que tratar de lexitimar e dar un marco institucional ao proceso de formalización de polígonos urbanizables (e Convenios de última hora e dubidosa formulación) onde a especulación e a xentrificación con actores privados serán o principal elemento urbanizador dunha cidade xa tremendamente densificada.

Por outra banda, unhas infraestruturas que na realidade violentan a cidade peonil (fraccionándoa con autoestradas como a terceira rolda que a illan fisicamente) para dotar principalmente de comunicación a empresas privadas (radicadas esencialmente en grandes centros comerciais e polígonos industriais de futura construción) e apoiar un modelo de transporte onde, de seguirmos co sistema de mobilidade en uso non solucionaremos os problemas de saturación automobilística. Deberíase solucionar as carencias dunha área metropolitana sen alternativas reais de transporte público, e con hexemonía absoluta e dependencia total do vehículo particular co custo de tempo, económico, e ambiental que isto require.

Outra carencia do PXOM é o tratamento ineficiente ou vago do tecido rural; a única alternativa para os núcleos rurais existentes no termo municipal é a de ser fagocitados polo tecido urbano, sen posibilidade de hibridación e enriquecemento mutuo. No mellor dos casos vemos unha conservación dos núcleos tradicionais en tanto elementos históricos, mais destrúese ou ignórase o territorio que lles dá sentido. Por si mesmo ese territorio ten un valor cultural e ecolóxico, en tanto que son territorios sustentables sempre que se potencie, entre outros, o seu uso primario que agora está en decadencia tanto pola dificultade para poder vivir do cultivo destas terras como pola especulación do que é obxeto.

Por último, falamos dun documento que segue sen abordar a solución que dende as políticas sociais, merecen os mal chamados asentamentos marxinais, e as persoas que os habitan.

En definitiva, a cidadanía da Coruña, activa e propositiva, esiximos participar no modelo concreto (rúas, barrios, comunidades…) e xeral de cidade.

Esiximos cauces democráticos de debate participativo sobre como queremos construír o noso ecosistema urbano porque buscamos ter a oportunidade de facer desta cidade un territorio realmente habitable, sustentable e tolerante.

Esixímolo Aquí e Agora.

sin comentarios

XORNADAS INFORMACIÓN E REDES 2.0

carteles_xornadas-20

Hoxe e mañá terán lugar no Centro Social Atreu! as xornadas contrainformativas, Redes Sociais e Web 2.0. Vémonos alí.

Partamos dende unha realidade hoxe en día tan cotiá como incontrolable. A proliferación de datos na infoesfera (portais contrainformativos, Redes Sociais,…) é hoxe un tsunami que está a atravesar internet, a rede e polo tanto as formas comunicativas de grande parte das sociedades globais. Recapitulemos entón: o nacemento da web activa, do formato web 2.0 abriu una fenda profunda, una liña de fuga proposta e feita praxe dende lonxe do poder, que axudou ó empoderamento de subxetividades críticas que incidían nun uso cooperativo e libre das tecnoloxías da comunicación e da Rede de redes.
Polo tanto, un inicial uso multitudinario e incontrolable da web 2.0 deu paso tamén a espacios de captura inicialmente capilar, actualmente masiva, nos que os sistemas hexemónicos (gobernos, redes mercantís,…) empregaron e empregan a cooperación do colectivo como ferramenta para o control e para a xeración de recursos en chave de privada plusvalía. Aínda así, o carácter da web 2.0 segue a poñer en crise o goberno hexemónico da rede.
Voltando á realidade actual, entendemos que o mar de blogues, portais e espacios contrainformativos e comunicativos conscientes en Redes Sociais son, e fundamentalmente, van ser o elemento central na estratexia comunicativa dun futuro cada vez máis presente. A nosa intuición é xa elemento da vida común: millóns de individuos empregan de xeito cotián os múltiplos portais de autopublicación e Redes Sociais existentes e moitos destes usuarios entréganse á construcción colectiva de novas Redes máis autónomas, rebeldes e tecnolóxicamente emancipadas da hexemonía do software privativo.
No ámbito concreto das redes sociais, Facebook, Twenti, Twitter comenzan a ter en fronte propostas que dende a sociedade crítica, dende os movimentos sociais, poñen en marcha diversas experiencias de rede social máis útiles, colectivas, tecnolóxicamente sostibles e alternativas (N-1, Crabgrass, ou no caso galego, exemplos como Cabozo, Chuza, Sementeira,…).
Queremos debater entón sobre este fenómeno comunicativo (e polo tanto, político, relacional, afectivo, emotivo), poñer en claro propostas e apostas, lanzar preguntas e transitar posibles solucións ante a MetaRede que, entre cada un dos nosos terminais, estase a compoñer e recompoñer.

sin comentarios

VALLECAS ABIERTO: ¿CÓMO NOS VAN A AYUDAR CON SU ARTE? / Teddy Cruz + m7red + ergosfera

madrid-abierto

Durante el mes de febrero participaremos en un nuevo experimento de trabajo sobre el urbanismo desde la colaboración con los agentes sociopolíticos activos en los barrios.

Será en el distrito Puente de Vallecas (Madrid), donde colaboraremos con Teddy Cruz (San Diego) y m7red (Buenos Aires) en el proyecto “Vallecas Abierto: ¿Cómo nos van a ayudar con su arte?”, que consistirá en trabajar en conjunto con una serie de agentes y organizaciones sociales del distrito, tanto para producir otras lecturas del mismo de las que poder extraer referencias, como para posibilitar la puesta en marcha de un proyecto-intervención ya autogestionado por l@s propios vecin@s.

La presentación pública del proyecto (y del resto de intervenciones incluidas en Madrid Abierto) será el jueves 4 de febrero de 18:00 a 21:00 en La Casa Encendida (Ronda de Valencia, 2).

estudioteddycruz-m7red-ergosfera1

sin comentarios

MARCELO EXPÓSITO, ESTA SEMANA EN LA CASA DAS ATOCHAS Y EN EL CGAI

marcelo-exposito-map

El videoartista y activista Marcelo Expósito presenta esta semana un ciclo de su material videográfico en el CGAI. Gracias a esta visita, se va a hacer además un visionado-debate el viernes en la Casa das Atochas.

Por una parte, en el CGAI se proyecta el ciclo “Marcelo Expósito. Ensaios sobre a nova imaxinación política”: Sesión de trabajos (2004-2007) [miércores 13, 20:30h]; Primero de Mayo. La ciudad-fábrica (2004) [jueves 14, 20:30h; con presentación y debate público]; No reconciliados. Nadie sabe lo que puede un cuerpo (2009) [viernes 15, 20:30h].

Por otra parte, Marcelo se ofreció a la Casa das Atochas y a la Universidade Invisibel para hacer una sesión de debate más político el viernes 15, a las 17:00h, en la propia Casa das Atochas. En la sesión se proyectará el vídeo “Léxico familiar: cambiar el mundo sin tomar el poder (Retrato de John Holloway)” (2008, 28′), centrado en la rebelión zapatista y el pensamento de John Holloway (autor de “Cambiar el mundo sin tomar el poder”, 2004), como introdución a una reflexión sobre los modos contemporáneos de conflito social y de autoorganización política, partiendo de poderosas experiencias del contexto latinoamericano.

sin comentarios

MANIFESTACIÓN CONTRA EL DESALOJO DE LA CASA DAS ATOCHAS

carteles26

Este sábado 26 de diciembre está convocada una manifestación contra el desalojo de la Casa das Atochas, un centro social okupado que nació hace casi dos años desde el deseo de autonomía y como forma de crítica a muchos de los mecanismos de gestión del urbanismo en la actualidad; un centro social que ha producido todo tipo de actividades culturales y políticas en el barrio, sirviendo como espacio experimental para muchas otras formas de vida al margen de las posibles bajo las normas del juego legales y económicas con las que organizamos la vida en las ciudades; un centro social que, ya lo entendamos como realidad política o como experimento de interés general, es, desde luego, mucho más relevante para el barrio y para la ciudad que los cuatro pisos “con acabados de lujo” que se pretenden construir en su lugar. La salida será a las 17:00 desde el Campo da Leña. * Y desde las 13:30, comedor popular organizado por Comida, non bombas en el mismo lugar.

…E que non teñamos que arrepentirnos de non facer por manter unha casa na que ó longo de case dous anos estamos, estades a intentar vivir fóra da forma imposta. (Si, esa casa na que ti, jarcoreta, estiveches pogueando salvaxemente; na que ti, gafapasta, puxeches cara de interesante na presentación dun corto alternativo; na que ti, costra, entraches co teu calimocho e o bebiches dentro; na que ti, disidente, debatiches despois dunha palestra incendiaria; na que ti, voceir*, presentaches a publicación do teu colectivo; na que ti, jipi, compartiches o teu xantar e o teu sorriso; na que ti, gandul*, ganduleaches ás túas anchas e conseguiches sentir esa casa como túa …).

Traede ganas de cambia-lo mundo ou, no seu defecto, pancartas, silbatos, fachos …

sin comentarios

MAPA DOS DESEXOS TRIUNFA EN TORINO

blogergosfera

FRANCESCA TIRI ha presentado hoy su proyecto fin de carrera en el Politecnico di Torino obteniendo la máxima nota, que equivaldría a una matrícula de honor. Felicidades!!!!

El proyecto se desarrolla en Ferrol Vello, ha partido de la investigación en participación ciudadana y las acciones urbanas en el espacio público y se ha materializado en un masterplan para el barrio con una propuesta de regeneración de este y el diseño de equipamientos sobre las ruinas existentes.

Mapa dos desexos es la acción participativa que Francesca desarrolló dentro de la fase de investigación de su proyecto. Ergosfera colaboró, junto con la AAVV del barrio, en esta pequeñísima parte de todo el proceso (la movilización y publicitación, la limpieza del solar y la acción propiamente dicha), lo que hace que nos sintamos especialmente contentos de que el proyecto haya seguido desarrollándose hasta llegar a este feliz final.

+ INFORMACIÓN en =
>>> pdf acción MAPA DOS DESEXOS
>>> archivo ergosfera MAPA DOS DESEXOS

1 comentario

HORTAS NA CIDADE DOS BARRIOS / REUNIÓN EN FEÁNS + PRESENTACIÓN / DESESCRIBIR

hortas na cidade dos barrios

MIÉRCOLES 2 de DICIEMBRE (19:00) / Centro Cívico de Feáns

>>> Reunión con todos los interesados en participar como usuarios de las huertas [+]

JUEVES 3 de DICIEMBRE (19:30) / Fundación Caixa Galicia

>>> Presentación pública de las primeras actividades de la iniciativa [+]

DESESCRIBIR / A Cidade dos Barrios

* El jueves, después de la presentación de Desescribir, y en el mismo lugar, habrá una conferencia del geógrafo portugués Alvaro Domingues.

sin comentarios

CAMPO DA LEÑA S/N

campo-da-lena-s-n-14.11.2009-blog1

El pasado sábado 14 de noviembre se inauguró en el Campo da Leña un pequeño espacio de comunicación ciudadana como parte de las actividades de A Cidade dos Barrios en As Atochas - Monte Alto.

Esta nueva pieza de mobiliario urbano cuenta con un panel donde los centros sociales, las asociaciones y l@s vecin@s en general pueden expresar sus inquietudes o anunciar sus actividades colectivas en un punto central a escala urbana, de forma que la realidad social de As Atochas - Monte Alto, como barrio caracterizado por un ecosistema sociopolítico diverso y activo, se haga presente en el espacio urbano.

campo-da-lena-s-n-14.11.2009-blog2

Además de ser una iniciativa para complementar el abuso desproporcionado (dentro de la legalidad…) del mercado y de las administraciones públicas en lo que se refiere a la expresión en el espacio público, este nuevo lugar en el Campo da Leña pretende llegar a ser un punto relevante para las iniciativas socioculturales del barrio, ofreciendo, además del citado espacio para la pegada de todo tipo de cartelería no comercial ni administrativa, un lugar para la colocación de panfletos y otros documentos, una estructura donde fijar pancartas o algún tipo de cubierta, y una mesa desplazable en ocasiones especiales o para jugar la partida en el día a día de la plaza.

Diseñado y construido más allá de pretensiones efímeras, su intención de quedarse en el lugar si l@s vecin@s así lo desean, pone encima de la mesa del Ayuntamiento la sugerencia de comezar a asumir con naturalidad que los ciudadanos también podemos construir nuestros espacios sociales sin necesidad de mediaciones comerciales o burocracias limitantes.

campo-da-lena-s-n-16.11.2009-blog1

* Durante el trabajo de diseño y construcción de este experimento, ergosfera ha sido = Cristina Canto, Iago Carro, Linda Casares, Borja Díaz, Pablo Golpe, Jorge Lamas, Lara Lamas, Lino Lamas, Ricardo Leonardo, Tono Mejuto, Carlos Ors, Carlos Pita, Suso, Francesca Tiri, Toni y Xiao Varela.

** FOTOGRAFÍAS = [ Flickr ]

campo-da-lena-s-n-16.11.2009-blog4

sin comentarios

POPMETROPOLIS: METRÓPOLE E VIDEOXOGOS

cartel_popmetropolis_web3

ESTE XOVES 26 DE NOVEMBRO TERÁ LUGAR NO CAFÉ DE MACONDO [R/ SAN ANDRÉS, 106] A INSTALACIÓN “POPMETROPOLIS: METRÓPOLE E VIDEOXOGOS”, RESULTADO DUNHA PEQUENA INVESTIGACIÓN QUE LEVAMOS A CABO XUNTO CON ROSENDO GONZÁLEZ.

ESTE TRABALLO ENMÁRCASE DENTRO DOS OBRADOIROS’09 ORGANIZADOS POLA UNIVERSIDADE INVISIBEL, E ESTARÁ EXPOSTO DESDE AS 12:00 DA MAÑÁ, REMATANDO CUN FINDEFESTA POR DEFINIR ÁS 21:30 NO MESMO LUGAR.

Cultura (pop)ular. Primeira industria cultural (por diante do cine ou da televisión) e medio practicamente inexplorado pola crítica, os videoxogos definen novos espazos de interacción social, problematizan de forma crecente a relación real-virtual, forman parte de narrativas multimedia que inflúen en procesos globais, cuestionan modos clásicos de comunicación, etc. Dentro desta panorámica achegarémonos de xeito especial a SimCity (videoxogo de xestión metropolitana de gran popularidade) como un tipo de alegoría (informática) do noso habitar cotián nun espazo metropolitano que se asemella cada vez máis a un videoxogo.

+ INFORMACIÓN / BIBLIOGRAFÍA en =
>>> blog LABORATORIO INVISÍBEL
>>> blog POPMETROPOLIS

sin comentarios

HORTAS NA CIDADE DOS BARRIOS / DESESCRIBIR

Cómo parte del proyecto A Cidade dos Barrios, este jueves 26 de noviembre se presenta la iniciativa “Hortas na cidade dos barrios” que, ideada por Desescribir, se propone “explorar las alternativas de futuro para las áreas rurales de A Coruña, para poderlas integrar con tódas sus virtudes desde la perspectiva de la ciudad y vida contemporáneas”. Después del trabajo espectacular que desarrollaron en O Campanario, este nuevo proyecto en el valle de Feáns tiene escala y ambición como para que no se lo pierda nadie. Recomendación segura.

hortas-na-cidade-dos-barrios

sin comentarios

As Atochas - Monte Alto: O xenérico e máis aló / PRESENTACIÓN DEL 3º EXPERIMENTO DE “A CIDADE DOS BARRIOS”

Este jueves 19 de noviembre a partir de las 19:30 presentaremos de nuevo en uno de los puntos calientes del imperio, la sede de la Fundación Caixa Galicia (Cantón Grande 21- 24), las conclusiones iniciales sobre el 3º experimento del proyecto A Cidade dos Barrios: O xenérico e máis aló, desarrollado entre el lunes 9 y el sábado 14 de noviembre en As Atochas - Monte Alto (A Coruña).

* L@s vecin@s de As Atochas - Monte Alto sois l@s primer@s y más necesari@s invitad@s a este evento.

** Tras nuestra actuación de teloneros (30min), está programada una conferencia de Eva Luque y Alejandro Pascual (los del desierto).

as-atochas-monte-alto-1

sin comentarios

AS ATOCHAS - MONTE ALTO: O XENÉRICO E MÁIS ALÓ

as-atochas-monte-alto-cartel

sin comentarios

A CIDADE DOS BARRIOS / EXPERIMENTO Nº3: AS ATOCHAS - MONTE ALTO

o xenérico e máis aló

aa-ma-01

Esta semana estaremos en As Atochas - Monte Alto desarrollando el 3º experimento de la iniciativa A Cidade dos Barrios.

El lunes 9 y el martes 10 están convocadas una serie de reuniones de trabajo y debate en algunos de los centros sociales del barrio, y desde el jueves 12 hasta el sábado 14 se desarrollarán varias actividades dirigidas a posibilitar y recabar las opiniones/deseos/críticas/reclamaciones de l@s vecin@s y a experimentar con las formas de expresión autónoma y la comunicación vecinal.

Todas las actividades están abiertas a cualquier tipo de participación o sugerencia, ya seas vecin@, estudiante o cualquier persona interesada en experimentar sobre lo que podría llegar a ser un urbanismo participativo a nivel de barrio.

aa-ma-03

REUNIONES DE TRABAJO Y DEBATE EN CENTROS SOCIALES DEL BARRIO:
Centro Social Atreu!
>>> LUNES 9 / 20:30
Asociación de Veciñas e Veciños de Atochas - Monte Alto - Torre de Hércules
>>> MARTES 10 / 17:00
Centro Social Okupado Casa das Atochas
>>> MARTES 10 / 20:30
Centro Social Gomes Gaioso
>>> SIN CONFIRMAR

sin comentarios

PRESENTACIÓN: OBRADOIRO NO CAMPANARIO

campanario

Casi todo lo que se puede decir desde fuera sobre el trabajo de Desescribir en O Campanario suena a demagogia barata de Tele5 a las 12:30 o a romantización acrítica de la pobreza. El problema es que fue algo espectacular; y que las sensaciones que quedan tras ver las imágenes de cómo y quiénes trabajaron esos días, o el trato que recibimos en todo momento por parte de los vecinos del barrio durante el fin de fiesta, o la apertura mental y la cercanía de unos niños que pasan más tiempo en la calle que en sus minúsculas viviendas, es algo que tendríamos que experimentar mucho más a menudo. O Campanario podría ser sólo uno de tantos agujeros negros de la dignidad humana que siempre se han expulsado a la periferia. Desescribir hizo mucho más que alertar sobre lo invisible para el urbanismo, las instituciones y los ciudadanos. Inventaron una forma eficaz de situar algunas de las consecuencias de lo marginal en el plano de lo deseable.

DESESCRIBIR / A Cidade dos Barrios
jueves 5 (19:30) / salón de actos de la Fundación Caixa Galicia

sin comentarios

OBRADOIROS ‘09 / UNIVERSIDADE INVISÍBEL

obradoiros09

UNIVERSIDADE INVISÍBEL
DEBATES EXPERIMENTALES 2009/2010
sin comentarios

O CAMPANARIO VÍSTESE DE FESTA

01

Este sábado 31 de octubre l@s compas de DESESCRIBIR y l@s vecin@s del Campanario nos invitan a todos a una fiesta para inaugurar las intervenciones de mejora realizadas estas últimas semanas en el barrio. Digno de ver. Seguro.

02

O campanario vistese de festa¡¡¡
Ven a coñecer un dos barrios con máis carácter de cidade.

O Sábado 31 de Outubro dende as 17:00.

Inaguraremos as melloras realizadas no barrio nos últimos días polas veciñas e veciños e proxectaremos imaxes de todo o proceso.

Á tardiña faremos unha boa parrillada, pero se podes, trae comida e bebida, despois comezará a música en vivo ao carón dunha lumeirada.

Os habitantes do barrio convidámosche a disfrutar da tarde connosco
Pásate¡¡¡

Estamos ao carón do Portiño, podedes chegar de dúas maneiras:
-baixando dende a rotonda de San Pedro de Visma, nun desvío á dereita.
-Subindo dende o portiño, no final do paseo marítimo cara San Pedro de Visma, nun desvío á esquerda.
O desvío estará sinalizado.

Saúdos

03

* Actividades del 2º experimento en la ciudad del proyecto A Cidade dos Barrios.

sin comentarios

SOBRE LAS “PRIMEIRAS XORNADAS DE ARQUITECTURA E HERMENÉUTICA”

arquitectura-y-hermeneutica-lugo

SALÓN DE ACTOS DE LA SEDE DEL COAG EN LUGO / OCTUBRE - NOVIEMBRE 2009

miércoles 28 / octubre / 19:00 > Teresa Oñate y Zubía + Uriel Fogué
jueves 05 / noviembre / 19:00 > José Pérez de Lama
jueves 12 / noviembre / 19:00 > Ignacio Pérez-Jofre + Fernando Espuelas
jueves 19 / noviembre / 19:00 > Elena Freire Paz
jueves 26 / noviembre / 19:00 > Izaskun Chinchilla + Ignacio Castro Rey



Lo que no mata engorda. El conflicto nos interesa.

[.pdf]

La filosofía produce preguntas. La arquitectura produce respuestas. Y así nos solemos quedar satisfechos unos y otros, acomodados en unas posiciones que, al menos hasta ahora, nos permitían seguir hacia delante: mientras la filosofía lleva años introduciendo en sus discursos las problemáticas espaciales y urbanas sin inmiscuirse directamente en la producción de alternativas, las ambiciones filosóficas y sociopolíticas de los arquitectos no suelen hacerse realidad más allá de las memorias “justificativas” de nuestros proyectos.

Por esto sentar en la misma mesa (real o metafórica) a estas supuestas disciplinas inconexas no puede seguir siendo ese momento de comunión y fascinación pasiva en la que una y otra nos intentamos adoctrinar o nos contamos agradecidamente las herramientas de trabajo y análisis de la realidad que hemos aprendido los unos de los otros. Y tampoco puede limitarse a exigir pragmatismo y rentabilidad a la primera y retiro teórico absoluto a la segunda. La cuestión es posibilitar la puesta en crisis de nuestros respectivos métodos de funcionamiento disciplinares (e institucionales) y permitir las contaminaciones indecentes, los intrusismos profesionales y la consiguiente aparición de conflictos.

¿El conflicto es la base de todo cambio? Da igual. El conflicto es hoy por hoy una especie en extinción debido a su supuesta condición de enemigo de la democracia, y la filosofía y la arquitectura (como el resto de las profesiones) siguen encontrando en el consenso (a cualquier escala: mediática/masiva, en los círculos “culturales”, en el ámbito económico, etc.) la forma más sencilla de mantener sus posiciones dentro de la clásica estructura socioeconómica de las democracias occidentales. Todo no da igual. Una ciudad sin conflictos es una ciudad muerta.

Si este encuentro se convierte entonces en una oportunidad para el conflicto o, lo que es lo mismo, en una ocasión en la que hasta la última de nuestras certezas internas pueda ser puesta en duda, avanzaremos hacia unas profesiones más conscientes de la ampliación que han sufrido nuestros contextos de trabajo (¿la realidad?), y más capaces, tanto de dignificar y legitimar dichas disciplinas en nuestro tiempo, como de proponer alternativas viables para construir una ciudad crítica y repleta de espacios de libertad para todos.

Cedric Price ya intuía hace décadas que para conocer lo que aportaba la arquitectura a la realidad era necesario averiguar las incertidumbres que había introducido en otras disciplinas y modos de vida. Pero los que nos miran desde fuera ya se han dado cuenta de que casi nada de lo que producimos los arquitectos les crea dudas. Mientras la complejidad de nuestros discursos “culturales” no permite su traslación a arquitecturas decididamente construibles por ahora (con lo que sus efectos permanecen en el indiscutible papel), la simplicidad de nuestras acciones en términos económicos sólo permite algún tipo de acontecimiento a través de la inevitabilidad del error o el descontrol.

Por su parte, los que empiezan a repensar la profesión de arquitecto/urbanista únicamente porque se ha acabado la fiesta del ladrillo y ya no hay café para todos (B+8 por doquier, Museos de Arte Contemporáneo a la vuelta de cada esquina, macro-promociones de macización irracional del territorio, etc.) pronto encontrarán una nueva manera de formalizar la profesión en los mismos términos sociopolíticos en los que se encontraba y, aunque la presunción de inocencia deba prevalecer, no sería extraño que simplemente derivasen hacia otros formatos de llegada a la misma posición económica y a los mismos resultados para la ciudad y sus habitantes.

En este contexto, para desestabilizar a la arquitectura ya no llega con darle forma de manera directa al mito de la caverna de Platón, a las hipótesis sobre la cabaña en la Selva Negra de Heidegger, o al rizoma de Deleuze y Guattari. La forma nunca ha sido lo único para lo arquitectónico. La forma (sola) siempre será capturable por cualquier tipo de poder. Y por eso aunque varias hipótesis filosóficas hayan logrado dar el salto a la (forma de la) arquitectura, en la mayoría de las ocasiones no producen cambios profundos, ni en las maneras de uso y gestión de los espacios/territorios producidos, ni en los sistemas de trabajo con los que los construimos una enorme cantidad de profesionales relacionados, entre ellos, los arquitectos. La hermenéutica que necesitamos ¿es la nuestra como profesión?

Uriel Fogué, Izaskun Chinchilla y José Pérez de Lama (invitados a estas jornadas) son arquitectos que han sabido destilar desde disciplinas como la filosofía nuevas claves para leer los contextos donde trabajan de una forma ampliada, produciéndose inevitablemente ciertas distorsiones en sus arquitecturas y discursos que reflejan las reacciones ante esas nuevas y múltiples descripciones de la realidad que habitan.

Uriel Fogué lleva años estudiando la expansión de la gama de contextos arquitectónicos en los que trabajar como técnicos. Si conectamos su análisis genealógico de las máscaras de gas con los trabajos de Rem Koolhaas sobre cómo las instalaciones de climatización han ido conformando la práctica arquitectónica en las últimas décadas, entendemos perfectamente como el aire se ha convertido en una producción arquitectónica de primer orden; si vinculamos sus análisis sobre los efectos fisiológicos que producen las drogas con los trabajos de Décosterd y Rahm en los que distorsionan las condiciones ambientales percibibles por los sentidos, entendemos cómo el cuerpo humano también es un campo de experimentación desde algo parecido a lo arquitectónico; y si relacionamos sus investigaciones sobre la identificación radical territorio-vida en el caso del Homo Taedio con cualquiera de los múltiples acercamientos al problema de la libertad a través del análisis de los sistemas de control espacial y las resistencias, también entenderemos que pensar que la arquitectura es un medio completamente neutral, despolitizado e impotente a través del cual nada puede cambiar, es entenderla como ente autónomo, y esto es una cuestión evidentemente irreal.

Izaskun Chinchilla ha elaborado infinidad de experimentos proyectuales basados en múltiples conocimientos extradisciplinares (filosóficos, sociológicos, científicos, etc.) que, entre otras cosas, la han llevado a reformular varias de las controversias actuales, desde los problemas energéticos a las nuevas vías de expansión de la democracia, en términos siempre ligados a la innovación radical y a la visibilización de los no-humanos. Ese compromiso con la experimentación de una forma tan incisiva es una actitud que disminuye enormemente la distancia entre el proyecto arquitectónico y los discursos externos en los que se basa, ofreciendo la posibilidad de visualizar, algunas veces y por ahora casi siempre en el papel, lo que pueden llegar a significar determinados pensamientos filosóficos o sociológicos construidos.

Por su parte, José Pérez de Lama ha ido un paso (entendemos que gigante) más allá y, además de haber ampliado sus campos de acción y las herramientas con las que trabaja como arquitecto a través de innumerables incursiones en lo digital, en el pensamiento filosófico radical, y en los procesos políticos emergentes, ha puesto en duda los fundamentos mismos de la máquina arquitectónica, atacando la pertinencia de los discursos hegemónicos y visibilizando que lo otro es posible; que unas profesiones arquitectónicas basadas en el abandono de su posición asignada de antemano en el circuito económico de la construcción pueden ser viables y producen arquitecturas que sí generan dudas y conflictos.

En medio de la época del diagrama arquitectónico, varios arquitectos como Osfa (Pérez de Lama), Santiago Cirugeda, Teddy Cruz y un largo etcétera, han comenzado a pensar que el diagrama que en realidad hacía falta era el de nosotros mismos. Y en este sentido, muchos de los nuevos y los sin papeles sospechamos que es el momento de construir otros diagramas para unas formas de ejercer la profesión que no implicasen, por ejemplo, ni el desprecio hacia todos los ciudadanos que no son clientes directos de la arquitectura, ni la absoluta mercantilización de nuestro trabajo y las derivas que implican hacia esa precarización laboral consentida por todos, ni la práctica inexistencia de posicionamientos filosófico-políticos en nuestra disciplina (cuestiones que, por otra parte, arrastramos inevitablemente desde el paso por esas instituciones conservadoras llamadas escuelas técnicas superiores de arquitectura).

Los arquitectos también (y sobre todo) somos ciudadanos. Por eso la aparición de arquitecturas diferentes está también supeditada a que los ciudadanos-arquitectos aprendamos nuevas formas de ser y estar en el mundo. Y sí, también podemos aprender a través de la filosofía. Para empezar: ¿qué puede resultar más interesante que los arquitectos, que parecemos abocados a actuar sobre el presente, nos declaremos sus más acérrimos enemigos, y nos convirtamos también en la mala conciencia de nuestra época?

2 comentarios

A CIDADE DOS BARRIOS

basicos-de-jardin-_-blog

EXPERIMENTO Nº1
Matogrande: Urbanismo con básicos de jardín

Desde el jueves 15 al sábado 17 de octubre estuvimos trabajando en una de las zonas verdes sin uso en la entrada de Matogrande (Ronda Camilo José Cela / Carretera AC-10), desarrollando unas jornadas de contacto con los vecinos del barrio en las que se experimentaron varias formas de conversación y expresión de deseos y críticas ciudadanas, y que concluyeron con la iniciativa “OBJETOS PROCOMUNES”, en la que se desmanteló el campamento base de estos tres días y se incorporaron una parte de sus elementos a la nueva red de objetos de uso y gestión común de la ciudad.

* Durante estos días de trabajo en el proyecto “Matogrande: Urbanismo con básicos de jardín” (1º experimento de la iniciativa A Cidade dos Barrios), ergosfera ha sido = Cristina Canto, Iago Carro, Daniel Castro, Borja Díaz, Pablo Golpe, Jorge Lamas, Lara Lamas, Ricardo Leonardo, Tono Mejuto y Francesca Tiri.

sin comentarios

next page »